นสนิทัสสนัตติกโนอุปาทานโคจฉกทุกะ เล่ม ๔๕
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ นสนิทัสสนัตติกโนอุปาทานโคจฉกทุกะ สนิทัสสนัตติกอุปาทานโคจฉกทุกะ
๘๑๘อุปาทานธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๑๙ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓นสนิทัสสนัตติกโนกิเลสโคจฉกทุกะสนิทัสสนัตติกกิเลสโคจฉกทุกะ
๘๒๐กิเลสธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่ไม่ใช่ สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๒๑ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓นสนิทัสสนัตติกนทัสสเนนปหาตัพพทุกะสนิทัสสนัตติทัสสเนนปหาตัพพทุกะ
๘๒๒ทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ทัสส- *เนนปหาตัพพธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๒๓ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๘๒๔ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม ที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๘๒๕ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑นสนิทัสสนัตติกนภาวนายปหาตัพพทุกะสนิทัสสนัตติกภาวนายปหาตัพพทุกะ
๘๒๖ภาวนายปหาตัพพธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ ภาวนายปหาตัพพธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๒๗ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๘๒๘ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม ที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๘๒๙ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑นสนิทัสสนัตติกนทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะสนิทัสสนัตติกทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ
๘๓๐ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๓๑ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๘๓๒ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๓๓ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑นสนิทัสสนัตติกนภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะสนิทัสสนัตติกภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ
๘๓๔ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๓๕ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๘๓๖ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๘๓๗ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑ นสนิทัสสนัตติกนสวิตักกทุกสนิทัสสนัตติกสวิตักกทุกะ
๘๓๘สวิตักกธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สวิตักกธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๓๙ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๘๔๐อวิตักกธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อวิตักกธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๔๑ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑ นสนิทัสสนัตติกนสวิจารทุกสนิทัสสนัตติกสวิจารทุกะ
๘๔๒สวิจารธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สวิจารธรรมที่ไม่ใช่ สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๔๓ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๘๔๔อวิจารธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อวิจารธรรมที่ไม่ใช่ สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๔๕ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑ นสนิทัสสนัตติกนสัปปีติกทุกสนิทัสสนัตติกสัปปีติกทุกะ
๘๔๖สัปปีติกธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สัปปีติกธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๔๗ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๘๔๘อัปปีติกธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สัปปีติกธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๔๙ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑ นสนิทัสสนัตติกนปีติสหคตทุกสนิทัสสนัตติกปีติสหคตทุกะ
๘๕๐ปีติสหคตธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๕๑ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
๘๕๒ธรรมที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม ที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ ธรรมที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๕๓ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑ นสนิทัสสนัตติกนสุขสหคตทุกสนิทัสสนัตติกสุขสหคตทุกะ
๘๕๔สุขสหคตธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๕๕ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๘๕๖ธรรมที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ ธรรมที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๕๗ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑นสนิทัสสนัตติกนอุเบกขาสหคตทุกะสนิทัสสนัตติกอุเบกขาสหคตทุกะ
๘๕๘อุเบกขาสหคตธรรม ที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุเบกขา- *สหคตธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๕๙ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๘๖๐ธรรมที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม ที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๖๑ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑ นสนิทัสสนัตติกนกามาวจรทุกสนิทัสสนัตติกกามาวจรทุกะ
๘๖๒กามาวจรธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กามาวจรธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๖๓ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑
๘๖๔ธรรมที่ไม่ใช่กามาวจรธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ ธรรมที่ไม่ใช่กามาวจรธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๖๕ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ นสนิทัสสนัตติกนรูปาวจรทุกสนิทัสสนัตติกรูปาวจรทุกะ
๘๖๖รูปาวจรธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๖๗ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๘๖๘ธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ ธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๖๙ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑ นสนิทัสสนัตติกนอรูปาวจรทุกสนิทัสสนัตติกอรูปาวจรทุกะ
๘๗๐อรูปาวจรธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๗๑ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๘๗๒ธรรมที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ ธรรมที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๗๓ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑ นสนิทัสสนัตติกนปริยาปันนทุกสนิทัสสนัตติกปริยาปันนทุกะ
๘๗๔ปริยาปันนธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ปริยาปันน- *ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๗๕ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑
๘๗๖อปริยาปันนธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อปริยาปันน- *ธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๗๗ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓นสนิทัสสนัตติกนนิยยานิกทุกะสนิทัสสนัตติกนิยยานิกทุกะ
๘๗๘นิยยานิกธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นิยยานิกธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๗๙ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๘๘๐อนิยยานิกธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิยยานิก- *ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๘๑ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑ นสนิทัสสนัตติกนิยตทุกสนิทัสสนัตติกนิยตทุกะ
๘๘๒นิยตธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นิยตธรรมที่ไม่ใช่ สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๘๓ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๘๘๔อนิตยธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิยตธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๘๕ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑ นสนิทัสสนัตติกนสอุตตรทุกสนิทัสสนัตติกสอุตตรทุกะ
๘๘๖สอุตตรธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สอุตตรธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๘๗ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑
๘๘๘อนุตตรธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๘๙ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ นสนิทัสสนัตติกนสรณทุกสนิทัสสนัตติกสรณทุกะ
๘๙๐สรณธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรมที่ไม่ใช่ สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘๙๑ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๘๙๒อรณธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย อรณธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน-*สัปปฏิธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย อรณธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
๘๙๓ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒๑แม้สหชาตวารก็พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
๘๙๔ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๗ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๗ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
๘๙๕ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม โดยอารัมมณปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
๘๙๖ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒๑ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้ฉันใด พึงนับฉันนั้น ปัจจนียานุโลมติกทุกปัฏฐาน จบ.
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๒๒. สนิทัสสนติกะ ๖๙. อุปาทานทุกะ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นอุปาทานอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๖๔๕}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ติกทุกปัฏฐาน] ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๘๓-๙๙. ปิฏฐิทุกะ เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๗๕. กิเลสทุกะ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นกิเลสอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นกิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๘๓-๙๙. ปิฏฐิทุกะ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน๓ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๖๔๖}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ติกทุกปัฏฐาน] ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๘๓-๙๙. ปิฏฐิทุกะ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งมีเหตุต้องประหาณด้วยโสดา-ปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดา-ปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งมีเหตุต้องประหาณด้วยมรรค เบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๖๔๗}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ติกทุกปัฏฐาน] ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๘๓-๙๙. ปิฏฐิทุกะ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งมีวิตกอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่ใช่มีวิตกเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่มีวิตกอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่มีวิตกเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่ใช่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งมีปีติอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่ใช่มีปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่มีปีติอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่มีปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๖๔๘}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ติกทุกปัฏฐาน] ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๘๓-๙๙. ปิฏฐิทุกะ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งสหรคตด้วยปีติอาศัยสภาว-ธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่สหสรคตด้วยปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่สหรคตด้วยปีติอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่สหรคตด้วยปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งสหรคตด้วยสุขอาศัยสภาว-ธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่สหสรคตด้วยสุขเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่สหรคตด้วยสุขอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่สหรคตด้วยสุขเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่สหรคตด้วยอุเบกขาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย(ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่สหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๖๔๙}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ติกทุกปัฏฐาน] ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๘๓-๙๙. ปิฏฐิทุกะ เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งเป็นกามาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นกามาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นกามาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นกามาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นรูปาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นรูปาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นอรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นอรูปาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๖๕๐}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ติกทุกปัฏฐาน] ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๘๓-๙๙. ปิฏฐิทุกะล เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นอรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นอรูปาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งนับเนื่องในวัฏฏทุกข์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่ใช่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่ใช่เป็นเหตุนำออกจาก วัฏฏทุกข์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่ใช่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๖๕๑}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ติกทุกปัฏฐาน] ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑๐๐. สรณทุกะ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่ใช่ให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมีธรรมอื่นยิ่งกว่าอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่ใช่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑๐๐. สรณทุกะ
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๖๕๒}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ติกทุกปัฏฐาน] ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑๐๐. สรณทุกะ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๗ วาระ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๗ วาระ สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ (พึงขยายสหชาตวารให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร) เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัยมี ๗ วาระ สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย มี ๗วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยอารัมมณปัจจัย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๖๕๓}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ติกทุกปัฏฐาน] ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑๐๐. สรณทุกะ สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยอารัมมณปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระ อนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ สหชาตปัจจัย มี ๒๑ วาระ นิสสยปัจจัย มี ๒๑ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๒๑ วาระ กัมมปัจจัย มี ๒๑ วาระ อาหารปัจจัย มี ๒๑ วาระ อินทรียปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฌานปัจจัย มี ๒๑ วาระ มัคคปัจจัย มี ๒๑ วาระ วิปปยุตตปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ (พึงนับเหมือนอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่งปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว) ธัมมปัจจนียานุโลม ติกทุกปัฏฐาน จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๖๕๔}
อรรถกถา
ชั้นตัวบทอรรถกถาอธิบายพระไตรปิฎกอรรถกถายึดที่ข้อ ๕๑๓ ซึ่งครอบมาถึงข้อที่กำลังอ่าน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาปัจจนียปัฏฐาน
บัดนี้ เพื่อจะแสดงปัจจนียปัฏฐานซึ่งมีชื่ออันได้แล้ว เพราะเป็นธรรมตรงกันข้าม ด้วยอำนาจเป็นปฏิปักษ์ต่อบททั้งหลายมีกุศลเป็นต้น พระผู้มีพระภาคจึงทรงเริ่มคำว่า นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา ดังนี้เป็นต้น.
บรรดาบทเหล่านั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงห้ามความที่กุศลเป็นปัจจัย ด้วยคำว่า นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ทรงห้ามการเกิดขึ้นแห่งกุศล ด้วยคำว่า นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เพราะฉะนั้น ผู้ศึกษาพึงทราบปัญหาและวิสัชนาในอธิการนี้ โดยนัยมีอาทิอย่างนี้ว่าขันธ์ ๓ ที่เป็นอกุสลาพยากตะและรูปที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน อาศัยขันธ์หนึ่งที่เป็นอกุสลาพยากตะเกิดขึ้น.
ก็วิธีนับที่ได้ในปัจจัยนั้นๆ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้แล้วในบาลี แม้วาระทั้งหลายที่มีวิสัชนาเหมือนกัน ก็ทรงแสดงไว้ในบาลีนั้นเองเพราะฉะนั้น ในอธิการนี้ ผู้ศึกษาพึงกำหนดบาลีแล้วทราบปัฏฐานนัยทั้งหมด ตามแนวแห่งนัยที่ข้าพเจ้ากล่าวแล้วในหนหลังก็ในอธิการนี้ฉันใด ในทุกปัฏฐาน ทุกติกปัฏฐาน ติกทุกปัฏฐาน ติกติกปัฏฐานและทุกทุกปัฏฐาน ก็ฉันนั้น.
นัย ๖ ในธัมมปัจจนียปัฏฐาน อันท่านแสดงไว้ด้วยคาถาที่ท่านกล่าวไว้ในอรรถกถาว่า
นัย ๖ ในปัจจนียปัฏฐาน คือติกปัฏฐาน อันประเสริฐ ทุกปัฏฐานอันสูงสุด ทุกติกปัฏฐาน ติกทุกปัฏฐาน ติกติกปัฏฐานและทุกทุกปัฏฐาน ลึกซึ้งนัก ดังนี้.
เป็นอันข้าพเจ้าแสดงแล้วด้วยคำมีประมาณเท่านี้ ฯ
ก็ในอธิการนี้ ผู้ศึกษาพึงทราบเฉพาะ ปัจจนียปัฏฐาน เท่านั้น ประดับด้วยนัย ๒๕ โดยปริยายหนึ่งคือ ในปัฏฐานหนึ่งๆ ว่าด้วยอำนาจแห่งปัจจัยมีอย่างละ ๔ นัย มีอนุโลมนัยเป็นต้น.
อรรถกถาปัจจนียปัฏฐาน จบ. -----------------------------------------------------