นอุปปันนัตติกะ เล่ม ๔๕
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
นอุปฺปนฺนตฺติกํ
๒๙นอนุปฺปนฺนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนุปฺปนฺโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอนุปฺปนฺนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอุปฺปาที ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอนุปฺปนฺนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนุปฺปนฺโน จ นอุปฺปาที จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นอุปฺปาทึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอุปฺปาที ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอุปฺปาทึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนุปฺปนฺโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอุปฺปาทึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนุปฺปนฺโน จ นอุปฺปาที จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นอนุปฺปนฺนญฺจ นอุปฺปาทิญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนุปฺปนฺโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอนุปฺปนฺนญฺจ นอุปฺปาทิญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอุปฺปาที ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอนุปฺปนฺนญฺจ นอุปฺปาทิญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนุปฺปนฺโน จ นอุปฺปาที จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นอตีตตฺติกํ
๓๐นอตีตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอตีโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
๓๑นอตีโต ธมฺโม นอตีตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นอตีโต ธมฺโม นอนาคตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นอตีโต ธมฺโม นอตีตสฺส จ นอนาคตสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นอนาคโต ธมฺโม นอนาคตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นอนาคโต ธมฺโม นอตีตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นอนาคโต ธมฺโม นอตีตสฺส จ นอนาคตสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นอตีโต จ นอนาคโต จ ธมฺมา นอตีตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นอตีโต จ นอนาคโต จ ธมฺมา นอนาคตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นอตีโต จ นอนาคโต จ ธมฺมา นอตีตสฺส จ นอนาคตสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นอตีตารมฺมณตฺติกํ
๓๒นอตีตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นอนาคตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นอชฺฌตฺตตฺติกํ
๓๓นอชฺฌตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอชฺฌตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ นพหิทฺธา ธมฺมํ ปฏิจฺจ นพหิทฺธา ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ นอชฺฌตฺตารมฺมณตฺติกํ
๓๔นอชฺฌตฺตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอชฺฌตฺตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นพหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ นพหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นพหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นพหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ นสนิทสฺสนตฺติกํ
๓๕นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสน- สปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
๓๖นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอนิทสฺสน- สปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสน- สปฺปฏิโฆ จ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสน- สปฺปฏิโฆ จ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสน- สปฺปฏิโฆ จ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
๓๗นอนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอนิทสฺสน- อปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฉ ฯ
๓๘นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ นอนิทสฺสนอปฺปฏิฆญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฉ ฯ
๓๙นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฉ ฯ
๔๐เหตุยา ตึส อวิคเต ตึส ฯ ยถา กุสลตฺติเก สหชาตวารมฺปิ ปจฺจยวารมฺปิ นิสฺสยวารมฺปิ สํสฏฺฐวารมฺปิ สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปญฺหาวารมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ ปจฺจนีย ติกปฏฺฐานํ นิฏฺฐิตํ ฯ ----------------
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๗. อุปปันนติกะ ๑. ปฏิจจวาร
สภาวธรรมที่มิใช่ยังไม่เกิดขึ้นอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ยังไม่เกิดขึ้น เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ยังไม่เกิดขึ้น เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ยังไม่เกิดขึ้นและที่ไม่ใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ยังไม่เกิดขึ้นเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่มิใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ยังไม่เกิดขึ้นอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ยังไม่เกิดขึ้นและที่ไม่ใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่มิใช่ยังไม่เกิดขึ้นอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ยังไม่เกิดขึ้นและที่ไม่ใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ยังไม่เกิดขึ้นและที่ไม่ใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๑๓}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ติกปัฏฐาน] ๑๘. อตีตติกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น สภาวธรรมที่มิใช่ยังไม่เกิดขึ้นและที่ไม่ใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ยังไม่เกิดขึ้นและที่ไม่ใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ๑๘. อตีตติกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตโดยเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอนาคตโดยเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตและที่ไม่เป็นอนาคตโดยเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่เป็นอนาคตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอนาคตโดยเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นอนาคตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตโดยเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นอนาคตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตและที่ไม่เป็นอนาคตโดยเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตและที่ไม่เป็นอนาคตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตโดยเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตและที่ไม่เป็นอนาคตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอนาคตโดยเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตและที่ไม่เป็นอนาคตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตและที่ไม่เป็นอนาคตโดยเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๑๔}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ติกปัฏฐาน] ๒๑. อัชฌัตตารัมมณติกะ ๑. ปฏิจจวาร
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑๘ วาระ ฯลฯ นิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๑๘ วาระ ปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ๑๙. อตีตารัมมณติกะ ๑. ปฏิจจวาร
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ ฯลฯ ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์ ฯลฯ ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๔๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๔๙ วาระ ๒๐. อัชฌัตตติกะ ๑. ปฏิจจวาร
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายในตนอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายในตนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายนอกตนอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายนอกตนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ ๒๑. อัชฌัตตารัมมณติกะ ๑. ปฏิจจวาร
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๑๕}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ติกปัฏฐาน] ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑. ปฏิจจวาร สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒) สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒) (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑. ปฏิจจวาร
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้กระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้กระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๖)
สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้ แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๑๖}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ติกปัฏฐาน] ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑. ปฏิจจวาร สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้กระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้กระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๖)
สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้กระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓๐ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๒๕ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓๐ วาระ (พึงนับเหมือนสหชาตวาร ปัจจยวาร นิสสยวาร สังสัฏฐวาร สัมปยุตตวารและปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว) ธัมมปัจจนียะ ติกปัฏฐาน จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๑๗}
ไม่มีอรรถกถาของข้อนี้ — ต้นทางระบุว่าคำอธิบายของข้อนี้อยู่ที่ข้อ ๕๐๖ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน นสรณทุกนสเหตุกทุกะเป็นต้น