๒. สเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ ๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ ๖. นเหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ ๗. จูฬันตรทุกะ ๑. กุสลติกะ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๓–๔๗ลำดับ 17 จาก 135 ในปัฏฐาน ภาค ๖พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ 15 ข้อ3 ฉบับเทียบฉบับได้ข้อต่อข้อพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๒. สเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่ง ไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑เกิดขึ้น ฯลฯ อาศัยมหาภูตรูป ๒ ฯลฯ สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ สัมปยุตตขันธ์อาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่มีเหตุอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๘๕}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๒. สเหตุทุกะ ๑. กุสลติกะ สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มี เหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๘๖}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๔. เหตุสเหตุทุกะ ๑. กุสลติกะ สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ (เหตุสัมปยุตตทุกะเหมือนกับสเหตุกทุกะ) ๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุมิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุมิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๘๗}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๖. นเหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย(ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ไม่มีวิบาก) (เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะเหมือนกับเหตุสเหตุกทุกะ) ๖. นเหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๘๘}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๗. จูฬันตรทุกะ ๑. กุสลติกะ อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (มีเพียง ๑ วาระเท่านั้นโดยอุบายนี้ กุสลากุสลทุกะและกุสลติกะเท่านั้น ควรแสดงในที่นี้) ๗. จูฬันตรทุกะ ๑. กุสลติกะ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัยปรุงแต่งซึ่งไม่เป็นกุศล ฯลฯ (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ) ... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ปัจจัยไม่ปรุงแต่งซึ่งไม่เป็นกุศล ฯลฯ (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้ซึ่งไม่เป็นกุศล (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นกุศล ฯลฯ ... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่กระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นกุศล (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๘๙}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๑๔. อาสวโคจฉกะ ๑. กุสลติกะ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปซึ่งไม่เป็นกุศล ฯลฯ ... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นรูปซึ่งไม่เป็นกุศล (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ ปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกิยะซึ่งไม่เป็นกุศล ฯลฯ ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกุตตระซึ่งไม่เป็นกุศล (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ซึ่งไม่เป็นกุศล ฯลฯ ... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ซึ่งไม่เป็นกุศล (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
นสเหตุกทุกนกุสลตฺติกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ นสเหตุกทุกนกุสลัตติกะ
นสเหตุกํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสเหตุโก นกุสโล ธมฺโม อุปปชฺชติ เหตุปจฺจยา: วิจิกิจฺฉาสหคตํ อุทฺธจฺจสหคตํ โมหํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ ตโย มหาภูตา ฯ นสเหตุกํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโก นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: วิจิกิจฺฉาสหคตํ อุทฺธจฺจสหคตํ โมหํ ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปฏิจฺจ สเหตุกา ขนฺธา ฯ นสเหตุกํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสเหตุโก นกุสโล จ นอเหตุโก นกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นอเหตุกํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโก นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นสเหตุกํ นกุสลญฺจ นอเหตุกํ นกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสเหตุโก นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สเหตุก-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ อาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ ในปฏิ-*สนธิขณะ สเหตุกขันธ์ อาศัยหทัยวัตถุ ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรมและธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุยา นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
นสเหตุกํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสเหตุโก นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นอเหตุกํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโก นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นสเหตุกํ นอกุสลญฺจ นอเหตุกํ นอกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสเหตุโก นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรมและธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุยา นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
นสเหตุกํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโก นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกํ ฯ นอเหตุกํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโก นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกํ ฯ นสเหตุกํ นอพฺยากตญฺจ นอเหตุกํ นอพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโก นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกํ ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤตที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม และธรรมไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
เหตุยา ตีณิ ฯ นเหตุสมฺปยุตฺตทุกํ นเหตุ นสเหตุกทุกสทิสํ ฯ นเหตุสเหตุกทุกนกุสลตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓นเหตุสัมปยุตตทุกะ เหมือนกับนเหตุสเหตุกะนเหตุสเหตุกทุกนกุสลัตติกะ
นเหตุญฺเจวนอเหตุกญฺจ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจว- นอเหตุโกจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุญฺเจว- นอเหตุกญฺจ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโกเจวนนจเหตุ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุญฺเจวนอเหตุกญฺจ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุเจวนอเหตุโกจ นกุสโล จ นอเหตุโกเจวนนจเหตุ นกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นอเหตุกญฺเจว- นนจเหตุํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโกเจวนนจเหตุ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุญฺเจวนอเหตุกญฺจ นกุสลญฺจ นอเหตุกญฺเจวนนจเหตุํ นกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจว นอเหตุโก นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศลที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศลที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศลที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุยา นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
นเหตุญฺเจวนอเหตุกญฺจ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจวนอเหตุโกจ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
นเหตุญฺเจวนอเหตุกญฺจ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจวนอเหตุโกจ นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา:ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว ฯ นเหตุเจว นเหตุวิปฺปยุตฺตทุกํ นเหตุเจว นเหตุสมฺปยุตฺตทุกสทิสํ ฯ นเหตุนสเหตุกทุกนกุสลตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙ นเหตุ และนเหตุวิปปยุตตทุกะ ก็เหมือนกับ นเหตุ และ นเหตุสัมยุตตทุกะนเหตุนสเหตุกทุกนกุสลัตติกะ
นเหตุํ นสเหตุกํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นว ฯ นเหตุํ นสเหตุกํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก นอกุสโล ... นว ฯ นเหตุํ นอเหตุกํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอเหตุโก นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกเมว ฯ เอเตน อุปาเยน กุสลากุสลทุกํ กุสลตฺติกเมว เอตฺถ วฏฺฏติ ฯ จูฬนฺตรทุก นกุสลตฺติกํ
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัยเท่านั้น โดยอุบายนี้ กุสลากุสลทุกะ กุสลัตติกะนั่นเทียว ควรในที่นี้จูฬันตรทุกนกุสลัตติกะ
นอปฺปจฺจยํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นอสงฺขตํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสปฺปฏิฆํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นอปฺปฏิฆํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นรูปึ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นอรูปึ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นโลกิยํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นโลกุตฺตรํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นเกนจิวิญฺเญยฺยํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นเกนจินวิญฺเญยฺยํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อัปปัจจัยธรรม ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อสังขตธรรม ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่รูปีธรรม ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อรูปีธรรม ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ฯลฯ