อาสวสาสวทุกเหตุทุกนอาสวสาสวทุกนเหตุทุกะ เล่ม ๔๕
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อาสวสาสวทุกเหตุทุกนอาสวสาสวทุกนเหตุทุกะ
๑๐๘๒นเหตุธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อนาสวธรรม อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นอาสวธรรมและสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อนาสวธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นสาสวธรรมแต่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย นเหตุธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมและไม่ใช่อนาสวธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอาสวธรรมและเหตุธรรมที่เป็นสาสวะ แต่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
๑๐๘๓ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
๑๐๘๔ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรมที่ไม่ใช่อนาสวธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสว- *ธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอาสวธรรม และสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๐๘๕ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕อาสวอาสวสัมปยุตตทุกเหตุทุกะนอาสวอาสวสัมปยุตตทุกนเหตุทุกะ
๑๐๘๖นเหตุธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอาสวธรรมและอาสวสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
๑๐๘๗ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
๑๐๘๘ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอาสวธรรมและอาสวสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรมอาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย
๑๐๘๙ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔อาสววิปปยุตตสาสวทุกเหตุทุกะนอาสววิปปยุตตนสาสวทุกนเหตุทุกะ
๑๐๙๐นเหตุธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อนาสวธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อนาสวธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
๑๐๙๑ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
๑๐๙๒ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อนาสวธรรมอาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่สาสวธรรม อาศัยนเหตุ-*ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๐๙๓ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒ ฉโคจกทุกนเหตุทุกนฉโคจฉกทุกนเหตุทุกะ
๑๐๙๔นเหตุธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นสัญโญชนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่ไม่ใช่คันถธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นคันถธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่ไม่ใช่โอฆธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นโอฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่ไม่ใช่โยคธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นโยคธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นนีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยเหตุธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๐๙๕ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ สารัมมณทุกนเหตุทุกนสารัมมณทุกนเหตุทุกะ
๑๐๙๖นเหตุธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นสารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๐๙๗ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๑๐๙๘ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรมที่ไม่ใช่อนารัมมณธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็น สารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อนารัมมณธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนารัมมณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อนารัมมณธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสารัมมณธรรมและนเหตุธรรมที่เป็นอนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๐๙๙ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ จิตตทุกเหตุทุกโนจิตตทุกนเหตุทุกะ
๑๑๐๐นเหตุธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๐๑ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๑๑๐๒ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่จิตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นจิตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๐๓ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ เจตสิกทุกเหตุทุกนเจตสิกทุกนเหตุทุกะ
๑๑๐๔นเหตุธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๐๕ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๑๑๐๖ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อเจตสิกธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็น เจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๐๗ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ จิตตสัมปยุตตทุกเหตุทุกนจิตตสัมปยุตตทุกนเหตุทุกะ
๑๑๐๘นเหตุธรรมที่ไม่ใช่จิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นจิตตสัมปยุตต- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๐๙ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ฯลฯ จิตตสังสัฏฐทุกเหตุทุกนจิตตสังสัฏฐทุกนเหตุทุกะ
๑๑๑๐นเหตุธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นจิตตสังสัฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๑๑ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ จิตตสมุฏฐานทุกเหตุทุกโนจิตตสมุฏฐานทุกนเหตุทุกะ
๑๑๑๒นเหตุธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐาน- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๑๓ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ จิตตสหภูทุกเหตุทุกโนจิตตสหภูทุกนเหตุทุกะ
๑๑๑๔นเหตุธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นจิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๑๕ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓จิตตานุปริวัตติทุกเหตุทุกะโนจิตตานุปริวัตติทุกนเหตุทุกะ
๑๑๑๖นเหตุธรรมที่ไม่ใช่จิตตานุปริวัตติธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นจิตตานุปริวัตติ- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๑๗ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกเหตุทุกะโนจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกนเหตุทุกะ
๑๑๑๘นเหตุธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม อาศัยเหตุธรรมที่ไม่ใช่จิตต- *สังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๑๙ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูทุกเหตุทุกะโนจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูทุกนเหตุทุกะ
๑๑๒๐นเหตุธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็น จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๒๑ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกเหตุทุกะโนจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกนเหตุทุกะ
๑๑๒๒นเหตุธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๒๓ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ อัชฌัตติกทุกเหตุทุกนอัชฌัตติกทุกนเหตุทุกะ
๑๑๒๔นเหตุธรรมที่ไม่ใช่พาหิรธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๒๕ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๑๑๒๖ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็น อัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๒๗ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ อุปาทาทุกเหตุทุกนอุปาทาทุกนเหตุทุกะ
๑๑๒๘นเหตุธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยเหตุธรรมที่ไม่ใช่อุปาทา- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๒๙ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
๑๑๓๐ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอุปาทา- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๓๑ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ อุปาทินนทุกเหตุทุกนอุปาทินนทุกนเหตุทุกะ
๑๑๓๒นเหตุธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
๑๑๓๓ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
๑๑๓๔ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็น อุปาทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
๑๑๓๕ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒ ทวิโคจฉกทุกเหตุทุกนทวิโคจฉกทุกนเหตุทุกะ
๑๑๓๖นเหตุธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอุปาทานธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ทัสสเนนปหาตัพพทุกเหตุทุกนทัสสเนนปหาตัพพทุกนเหตุทุกะ
๑๑๓๗นเหตุธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนน-*ปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยเหตุธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
๑๑๓๘ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
๑๑๓๙ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรม ที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
๑๑๔๐ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒ ภาวนายปหาตัพพทุกเหตุทุกนภาวนายปหาตัพพทุกนเหตุทุกะ
๑๑๔๑นเหตุธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นภาวนาย- *ปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๔๒ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
๑๑๔๓ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรม ที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่ไม่ใช่ภาวนาย-*ปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๔๔ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกเหตุทุกะทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกนเหตุทุกะ
๑๑๔๕นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย. นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยเหตุธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ในหัวข้อปัจจัยทั้งปวง มี ๓ นัย
๑๑๔๖ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรมอาศัยนเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๑๑๔๗ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒ ฯลฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๗. อาสวสาสวทุกะ ๑. เหตุทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะและมิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะและมิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอาสวะและที่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะและมิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะเป็นอารมณ์ของอาสวะและที่เป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะและมิใช่ไม่เป็นอาสวะซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ ๑๘. อาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ ๑. เหตุทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะและไม่วิปปยุตจากอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและสัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี๓ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๘๕}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกทุกปัฏฐาน] ๑๙. อาสววิปปยุตตสาสวทุกะ ๑. เหตุกะ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะและไม่วิปปยุตจากอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะและไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ สภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากอาสวะและมิใช่ไม่เป็นอาสวะซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะและสัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากอาสวะและมิใช่ไม่เป็นอาสวะซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะและไม่เป็นอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ ๑๙. อาสววิปปยุตตสาสวทุกะ ๑. เหตุทุกะ
สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะแต่มิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะแต่มิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๔ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะแต่มิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๘๖}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกทุกปัฏฐาน] ๒๐. สัญโญชนโคจฉกะเป็นต้น ๑. เหตุกะ สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะและไม่ใช่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ ๒๐. สัญโญชนโคจฉกะเป็นต้น ๑. เหตุทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังโยชน์ซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นสังโยชน์ซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นโอฆะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นโอฆะซึ่งเป็น เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นโยคะซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นโยคะซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นนิวรณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์ซึ่ง เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๘๗}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกทุกปัฏฐาน] ๕๕. มหันตรทุกะ ๑. เหตุกะ เหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นปรามาสซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นปรามาสซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ ๕๕. มหันตรทุกะ ๑. เหตุทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่รับรู้อารมณ์ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่รับรู้ อารมณ์ได้ซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่มิใช่รับรู้อารมณ์ไม่ได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่รับรู้อารมณ์ไม่ได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่รับรู้อารมณ์ไม่ได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้และที่รับรู้อารมณ์ไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๘๘}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกทุกปัฏฐาน] ๕๕. มหันตรทุกะ ๑. เหตุกะ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นจิตซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นจิตซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นจิตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นจิตซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเจตสิกซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเจตสิกซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเจตสิกซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเจตสิกซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยจิตซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ระคนกับจิตซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๘๙}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกทุกปัฏฐาน] ๕๕. มหันตรทุกะ ๑. เหตุกะ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เกิดพร้อมกับจิตซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นไปตามจิตซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปตามจิตซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดพร้อมกับจิตซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดพร้อมกับจิตซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิตซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิตซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๙๐}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกทุกปัฏฐาน] ๕๕. มหันตรทุกะ ๑. เหตุกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นภายนอกซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นภายในซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอุปาทายรูปซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือซึ่งไม่เป็น เหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๙๑}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกทุกปัฏฐาน] ๖๙. อุปาทานโคจฉกะเป็นต้น ๑. เหตุกะ สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๔ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ สภาวธรรมที่มิใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ ๖๙. อุปาทานโคจฉกะเป็นต้น ๑. เหตุทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็น อุปาทานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๙๒}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกทุกปัฏฐาน] ๘๓. ปิฏฐิทุกะ ๑. เหตุกะ เหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ (ย่อ)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกิเลสซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกิเลสซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ (ย่อ) ๘๓. ปิฏฐิทุกะ ๑. เหตุทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย สภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ(ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๔ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๙๓}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกทุกปัฏฐาน] ๘๓. ปิฏฐิทุกะ ๑. เหตุกะ เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๔ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๙๔}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกทุกปัฏฐาน] ๑๐๐. สรณทุกะ ๑. เหตุกะเป็นต้น สภาวธรรมที่มีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ทุกวาระย่อ) เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ สภาวธรรมที่มีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
อรรถกถา
ชั้นตัวบทอรรถกถาอธิบายพระไตรปิฎกอรรถกถายึดที่ข้อ ๕๑๓ ซึ่งครอบมาถึงข้อที่กำลังอ่าน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาปัจจนียปัฏฐาน
บัดนี้ เพื่อจะแสดงปัจจนียปัฏฐานซึ่งมีชื่ออันได้แล้ว เพราะเป็นธรรมตรงกันข้าม ด้วยอำนาจเป็นปฏิปักษ์ต่อบททั้งหลายมีกุศลเป็นต้น พระผู้มีพระภาคจึงทรงเริ่มคำว่า นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา ดังนี้เป็นต้น.
บรรดาบทเหล่านั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงห้ามความที่กุศลเป็นปัจจัย ด้วยคำว่า นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ทรงห้ามการเกิดขึ้นแห่งกุศล ด้วยคำว่า นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เพราะฉะนั้น ผู้ศึกษาพึงทราบปัญหาและวิสัชนาในอธิการนี้ โดยนัยมีอาทิอย่างนี้ว่าขันธ์ ๓ ที่เป็นอกุสลาพยากตะและรูปที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน อาศัยขันธ์หนึ่งที่เป็นอกุสลาพยากตะเกิดขึ้น.
ก็วิธีนับที่ได้ในปัจจัยนั้นๆ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้แล้วในบาลี แม้วาระทั้งหลายที่มีวิสัชนาเหมือนกัน ก็ทรงแสดงไว้ในบาลีนั้นเองเพราะฉะนั้น ในอธิการนี้ ผู้ศึกษาพึงกำหนดบาลีแล้วทราบปัฏฐานนัยทั้งหมด ตามแนวแห่งนัยที่ข้าพเจ้ากล่าวแล้วในหนหลังก็ในอธิการนี้ฉันใด ในทุกปัฏฐาน ทุกติกปัฏฐาน ติกทุกปัฏฐาน ติกติกปัฏฐานและทุกทุกปัฏฐาน ก็ฉันนั้น.
นัย ๖ ในธัมมปัจจนียปัฏฐาน อันท่านแสดงไว้ด้วยคาถาที่ท่านกล่าวไว้ในอรรถกถาว่า
นัย ๖ ในปัจจนียปัฏฐาน คือติกปัฏฐาน อันประเสริฐ ทุกปัฏฐานอันสูงสุด ทุกติกปัฏฐาน ติกทุกปัฏฐาน ติกติกปัฏฐานและทุกทุกปัฏฐาน ลึกซึ้งนัก ดังนี้.
เป็นอันข้าพเจ้าแสดงแล้วด้วยคำมีประมาณเท่านี้ ฯ
ก็ในอธิการนี้ ผู้ศึกษาพึงทราบเฉพาะ ปัจจนียปัฏฐาน เท่านั้น ประดับด้วยนัย ๒๕ โดยปริยายหนึ่งคือ ในปัฏฐานหนึ่งๆ ว่าด้วยอำนาจแห่งปัจจัยมีอย่างละ ๔ นัย มีอนุโลมนัยเป็นต้น.
อรรถกถาปัจจนียปัฏฐาน จบ. -----------------------------------------------------