ปีติตติกนปีติตติกะ เล่ม ๔๕
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
นสงฺขตทุกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปีติตติกนปีติตติกะ
นอสงฺขตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอสงฺขโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย ธรรมที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
เหตุยา เอกํ สปฺปจฺจยทุกสทิสํ ฯ นสนิทสฺสนทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสุขสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย มี ๗ นัย
นสนิทสฺสนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสโน จ นอนิทสฺสโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นสปฺปฏิฆทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุเบกขาสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
นสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสปฺปฏิโฆ จ นอปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม และธรรมที่เป็น สุขสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวารมฺปิ สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๘ ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๒๔ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒๘สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทัสสนัตติกนทัสสนัตติกะ
นสปฺปฏิโฆ ธมฺโม นสปฺปฏิฆสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นสปฺปฏิโฆ ธมฺโม นอปฺปฏิฆสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นสปฺปฏิโฆ ธมฺโม นสปฺปฏิฆสฺส จ นอปฺปฏิฆสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทัสสเนนปหา-*ตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม และธรรมที่ไม่ใช่เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพ-*ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม และธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย
นสปฺปฏิโฆ ธมฺโม นสปฺปฏิฆสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณ- ปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นอปฺปฏิโฆ ธมฺโม นอปฺปฏิฆสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ เทฺว อธิปติยา จตฺตาริ อวิคเต นว ฯ ปญฺหาวารมฺปิ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ นรูปีทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทัสสเนนนภาวนาย- *ปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
นรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นรูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอรูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นรูปี จ นอรูปี จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นอรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอรูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นรูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นรูปี จ นอรูปี จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นรูปิญฺจ นอรูปิญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นรูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นรูปิญฺจ นอรูปิญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอรูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นรูปิญฺจ นอรูปิญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นรูปี จ นอรูปี จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม และธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ ตีณิ อวิคเต นว ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ นโลกิยทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม และธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
นโลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นโลกิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นโลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นโลกุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นโลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นโลกิโย จ นโลกุตฺตโร จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นโลกุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นโลกุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ นโลกิยญฺจ นโลกุตฺตรญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นโลกุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๙สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกนทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกะ
เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ เทฺว อวิคเต ปญฺจ สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ นเกนจิวิญฺเญยฺยทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทัสสเนนปหา- *ตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเกนจิวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเกนจิวิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเกนจิวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเกนจินวิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเกนจิวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเกนจิวิญฺเญยฺโย จ นเกนจินวิญฺเญยฺโย จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา:ฯ นเกนจินวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเกนจินวิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเกนจิวิญฺเญยฺยญฺจ นเกนจินวิญฺเญยฺยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเกนจิวิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๖ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒๖พึงให้พิสดารทุกวาร
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๗. ปีติติกะ ๑. ปฏิจจวาร ๑. ปัจจยานุโลม - เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยสุขอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติและที่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยสุขและที่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติและที่ไม่สหรคตด้วยสุขอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๓๖}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ติกปัฏฐาน] ๘. ทัสสนติกะ ๑. ปฏิจจวาร สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติที่ไม่สหรคตด้วยสุขและที่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๗) สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยสุขอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ มี ๗ วาระ สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ มี ๗ วาระ สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ มี ๗ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๘ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒๔ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๘ วาระ (พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารและปัญหาวารให้พิสดาร) ๘. ทัสสนติกะ ๑. ปฏิจจวาร ๑. ปัจจยานุโลม - เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่ต้อง ประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓อาศัยสภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ และที่มิใช่ไม่ต้อง ประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๓๗}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ติกปัฏฐาน] ๙. ทัสสนเหตุติกะ ๑. ปฏิจจวาร สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ และที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑๙ วาระ (พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร และปัญหาวารให้พิสดาร) ๙. ทัสสนเหตุติกะ ๑. ปฏิจจวาร
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรม ที่มีเหตุต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒๖ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑๙ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๖ วาระ (พึงขยายให้พิสดาร)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๓๘}
ไม่มีอรรถกถาของข้อนี้ — ต้นทางระบุว่าคำอธิบายของข้อนี้อยู่ที่ข้อ ๕๐๖ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน นสรณทุกนสเหตุกทุกะเป็นต้น