๑๙. อตีตารัมมณติกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๓ วาระ ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)

สภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๓ วาระ ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)

เหตุ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม เหตุสฺส อนุปาทินฺนุปาทานิยสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ นเหตุ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม นเหตุสฺส อนุปาทินฺนุปาทานิยสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

กุศลธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็น อตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอนาคตา-*รัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นปัจจุป-*ปันนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย พึงให้พิสดารทุกวาร

เหตุ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม เหตุสฺส อนุปาทินฺนุปาทานิยสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม นเหตุสฺส อนุปาทินฺนุปาทานิยสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ นว ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็น อตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอนาคตา-*รัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย พึงให้พิสดารทุกวาร

เตน อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม เหตุสฺส อนุปาทินฺนุ- ปาทานิยสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย นว ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม อาศัยอัพยากตธรรม ที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัยพึงให้พิสดารทุกวาร อตีตารัมมณัตติกกุสลัตติกะ จบ