ปริตตัตติกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

เหตุํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: นว ฯ

กุศลธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นปริตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นมหัคคตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย พึงให้พิสดารทุกวาร

นเหตุํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปากปจฺจยา: ฯ ... นอาหารปจฺจยา: ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นปริตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว นอนนฺตเร ตีณิ นสมนนฺตเร ตีณิ นอญฺญมญฺเญ ตีณิ นอุปนิสฺสเย ตีณิ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นวิปาเก เอกํ นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต นว โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น ปริตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นมหัคคตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอัปปมาณ-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑๓ นัย พึงให้พิสดารทุกวาร ปริตตัตติกกุสลัตติกะ จบ

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ) สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ กัมมปัจจัย มี ๑๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ ย่อ

อรรถกถาที่มีถัดจากนี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ