๘. ทัสสนติกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)

สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)

เหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม นเหตุสฺส เนววิปากนวิปาก- ธมฺมธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม นเหตุสฺส เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ เหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม จ นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม จ นเหตุสฺส เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ นัย

อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยอกุศลธรรม ที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นภาวนาย-*ปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย พึงให้พิสดารทุกวาร

นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม นเหตุสฺส เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อัพยากตธรรม ที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรมอาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย ทัสสนัตติกกุสลัตติกะ จบ