๑. กุสลติกะ ๖๗. อุปาทาทุกะ

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นอุปาทายรูปเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นอุปาทายรูปโดยอาหารปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอินทรียปัจจัยเป็นปัจจัยโดยอัตถิปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอวิคตปัจจัย อาหารปัจจัย มี ๑ วาระ อินทรียปัจจัย มี ๑ วาระ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)

สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลและที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปโดยเหตุปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นอุปาทายรูปโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)

เหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอาหารปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย เป็นปัจจัยโดย-*อัตถิปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอวิคตปัจจัย

เหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม นเหตุสฺส มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ

ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทา- *ธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุยา ตีณิ อธิปติยา ฉ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่ อุปาทาธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทา-*ธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

เหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่ อุปาทาธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทา-*ธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๑๐ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๑แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้นกุสลัตติกอุปาทาทุกะ จบ