จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตึ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตี กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตึ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตี กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตึ กุสลญฺจ โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตึ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตี กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรม ที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม อาศัย กุศลธรรมที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย อกุศลธรรมที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม และกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐ-*สมุฏฐานานุปริวัตติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ -------------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปฏิจจวาร

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตึ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตี อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม อาศัย อกุศลธรรมที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ----------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปฏิจจวาร

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตึ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตี อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อัพยากตธรรม ที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุ-*ปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานทุกอพฺยากตสทิสํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺติทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -----------

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙เหมือนกับจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกอัพยากต สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกกุสลัตติกะ จบ

สภาวธรรมที่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิตซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิตซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิตซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิตซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิตซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานเป็นไปตามจิตและที่ไม่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานเป็นไปตามจิตซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

สภาวธรรมที่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิตซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิตซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ) (พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดาร)

สภาวธรรมที่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิตซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิตซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ เหมือนกับอัพยากฤตในจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดาร)

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ