๑๐๐. สรณทุกะ ๒๑. อัชฌัตตารัมมณติกะ

สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ (ย่อ) (พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดารทุกปัจจัย)

สรณํ อชฺฌตฺตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สรโณ อชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อรณํ อชฺฌตฺตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อรโณ อชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นสรณธรรม อาศัยอัชฌัตตารัมมณ- *ธรรมที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นอรณธรรม อาศัยอัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ เทฺว อวิคเต เทฺว ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย

สรณํ พหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สรโณ พหิทฺธา - รมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อรณํ พหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อรโณ พหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นสรณธรรม อาศัยพหิทธารัมมณธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นอรณธรรม อาศัยพหิทธารัมมณธรรมที่เป็นอรณ-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ เทฺว อวิคเต เทฺว ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ สรณทุกอชฺฌตฺตารมฺมณตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -----------

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัยสรณทุกอัชฌัตตารัมมณัตติกะ จบ