๙๙. สอุตตรทุกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดารทุกปัจจัย)

เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดารทุกปัจจัย เหมือนกับอัพยากฤตในโลกิยทุกะ)

สอุตฺตรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สอุตฺตโร กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อนุตฺตรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุตฺตโร กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นสอุตตรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสอุตตร-*ธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นอนุตตรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอนุตตรธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ เทฺว อวิคเต เทฺว ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย

สอุตฺตรํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สอุตฺตโร อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นสอุตตรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็น สอุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย

สอุตฺตรํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สอุตฺตโร อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อนุตฺตรํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุตฺตโร อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นสอุตตรธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น สอุตตรธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นอนุตตรธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนุตตรธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ เทฺว อวิคเต ปญฺจ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ โลกิยโลกุตฺตรทุกอพฺยากตสทิสํ ฯ สอุตฺตรทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ --------

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัยเหมือนกับโลกิยโลกุตตรทุกอัพยากตะ สอุตตรทุกกุสลัตติกะ จบ