๙. อัฏฐานชาดก

เมื่อใดแม่น้ำคงคาดารดาษด้วยดอกโกมุทสงบนิ่ง นกดุเหว่ามีขนสีขาวเหมือนสังข์และต้นหว้าออกผลเป็นผลตาล เมื่อนั้นเราพึงไปด้วยกันได้แน่

เมื่อใดป้อมถูกสร้างขึ้นอย่างดีด้วยขายุง มั่นคงและไม่หวั่นไหว เมื่อนั้นเรากับเธอพึงเกี่ยวข้องกันได้แน่

เมื่อใดบันไดถูกสร้างขึ้นอย่างดีด้วยเขากระต่าย เพื่อประโยชน์แก่การขึ้นสวรรค์ได้ เมื่อนั้นเรากับเธอพึงอยู่ร่วมกันได้แน่

เมื่อใดหนูทั้งหลายไต่บันไดไปกัดกินดวงจันทร์ และขับไล่ราหูไปได้ เมื่อนั้นเรากับเธอพึงเกี่ยวข้องกันได้แน่

เมื่อใดแมลงวันทั้งหลายพากันบินเที่ยวไปเป็นฝูง ดื่มเหล้าหมดไหแล้ว อยู่ในถ่านเพลิงได้ เมื่อนั้นเรากับเธอพึงเกี่ยวข้องกันได้แน่

เมื่อใดลามีริมฝีปากเหมือนผลตำลึงสุก มีใบหน้างาม ฉลาดในการฟ้อนรำขับร้อง เมื่อนั้นเรากับเธอพึงเกี่ยวข้องกันได้แน่

เมื่อใดกาและนกเค้าอยู่ในที่ลับปรึกษาปรองดองกันได้ เมื่อนั้นเรากับเธอพึงเกี่ยวข้องกันได้แน่

เมื่อใดเอาใบบัวอ่อนที่แตกจากเหง้า มาทำร่มให้แข็งแรงเพื่อกันฝน เมื่อนั้นเรากับเธอพึงเกี่ยวข้องกันได้แน่

เมื่อใดนกน้อยใช้จะงอยปากคาบภูเขาคันธมาทน์บินไปได้ เมื่อนั้นเรากับเธอพึงเกี่ยวข้องกันได้แน่

คงฺคา กุมุทินี สนฺตา สงฺขวณฺณา จ โกกิลา ชมฺพุ ตาลผลํ ทชฺชา อถ นูน ตทา สิยา ฯ

เมื่อใด แม่น้ำคงคาดาดาษด้วยดอกบัวก็ดี นกดุเหว่าสีขาวเหมือนสังข์ก็ ดี ต้นหว้าพึงให้ผลเป็นตาลก็ดี เมื่อนั้นเราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.

ยทา กจฺฉปโลมานํ ปาวาโร ติวิโธ สิยา เหมนฺติกํ ปาปุรณํ อถ นูน ตทา สิยา ฯ

เมื่อใด ผ้าสามชนิดจะพึงสำเร็จได้ด้วยขนเต่า ใช้เป็นเครื่องกันหนาว ในคราวน้ำค้างตกได้ เมื่อนั้น เราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.

ยทา มกสปาทานํ อฏฺฏาโล สุกโต สิยา ทโฬฺห จ อวิกมฺปี จ อถ นูน ตทา สิยา ฯ

เมื่อใด เท้ายุงทั้งหลายจะพึงทำเป็นป้อมมั่นคงดีไม่หวั่นไหว อาจจะทน บุรุษผู้ขึ้นรบได้ตั้งร้อย เมื่อนั้น เราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.

ยทา สสวิสาณานํ นิสฺเสณิ สุกตา สิยา สคฺคสฺสาโรหณตฺถาย อถ นูน ตทา สิยา ฯ

เมื่อใด เขากระต่ายจะพึงทำเป็นบันไดเพื่อขึ้นไปสวรรค์ได้ เมื่อนั้น เรา ทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.

ยทา นิสฺเสนิมารุยฺห จนฺทํ ขาเทยฺยุ มูสิกา ราหุญฺจ ปริพาเหยฺยุํ อถ นูน ตทา สิยา ฯ

เมื่อใด หนูทั้งหลายจะพึงไต่บันไดขึ้นไปกัดพระจันทร์ และขับไล่ราหู ให้หนีไปได้ เมื่อนั้น เราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.

ยทา สุราฆฏํ ปิตฺวา มกฺขิกา คณจารินี องฺคาเร วาสํ กปฺเปยฺยุํ อถ นูน ตทา สิยา ฯ

เมื่อใด แมลงวันทั้งหลายเที่ยวไปเป็นหมู่ๆ ดื่มเหล้าหมดหม้อเมาแล้ว จะพึงเข้าไปอยู่ในโรงถ่านเพลิง เมื่อนั้นเราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.

ยทา พิมฺโพฏฺฐสมฺปนฺโน คทฺรโภ สุมุโข สิยา กุสโล นจฺจคีตสฺส อถ นูน ตทา สิยา ฯ

เมื่อใด ลาพึงมีริมฝีปากงาม สีเหมือนผลมะพลับ มีหน้างามเหมือนแว่น ทอง จะเป็นสัตว์ฉลาดในการฟ้อนรำขับร้องได้ เมื่อนั้น เราทั้งสองพึง อยู่ร่วมกันได้แน่.

ยทา กากา อุลูกา จ มนฺตเยยฺยุํ รโหคตา อญฺญมญฺญํ ปิหเยยฺยุํ อถ นูน ตทา สิยา ฯ

เมื่อใด กากับนกเค้าพึงปรารถนาสมบัติให้แก่กันและกัน ปรึกษา ปรองดองกันอยู่ในที่ลับได้ เมื่อนั้น เราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.

ยทา มูลาสปตฺตานํ ฉตฺตํ ถิรตรํ สิยา วสฺสสฺส ปฏิฆาตาย อถ นูน ตทา สิยา ฯ

เมื่อใด รากไม้และใบไม้อย่างละเอียด พึงเป็นร่มมั่นคงป้องกันฝนได้ เมื่อนั้น เราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.

ยทา กุลุโก สกุโณ ปพฺพตํ คนฺธมาทนํ ตุณฺเฑนาทาย คจฺเฉยฺย อถ นูน ตทา สิยา ฯ

เมื่อใด นกตัวเล็กๆ พึงเอาจะงอยปากคาบภูเขาคันธมาทน์บินไปได้ เมื่อนั้น เราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.

ยทา สามุทฺทิกํ นาวํ สยนฺตํ สวฏากรํ เจโต อาทาย คจฺเฉยฺย อถ นูน ตทา สิยาติ ฯ อฏฺฐานชาตกํ นวมํ ฯ ---------

เมื่อใด เด็กๆ พึงจับเรือใหญ่อันประกอบด้วยเครื่องยนต์และใบพัด กำลังแล่นไปในสมุทรไว้ได้ เมื่อนั้น เราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่. จบ อัฏฐานชาดกที่ ๙.