๕. วิสาขปัญจาลีปุตตเถรคาถา

(พระธรรมกถึกประกอบด้วยองค์ ๕ เหล่านี้ คือ) ๑. ไม่พึงยกตน ๒. ไม่ข่มผู้อื่น ๓. ไม่พึงมองดูด้วยความเหยียดหยาม ๔. ไม่พึงกระทบกระทั่งท่านผู้ถึงฝั่งนิพพาน ๕. ไม่พึงกล่าวคุณความดีของตนในที่ชุมชน ไม่ฟุ้งซ่าน กล่าวแต่พอประมาณ มีวัตรดีงาม

พระธรรมกถึกนั้นมักเห็นเนื้อความอันสุขุมและละเอียดยิ่งนัก มีปัญญาเฉลียวฉลาด ประพฤติอ่อนน้อมถ่อมตนอยู่เสมอ ปฏิบัติตามศีลของพระพุทธเจ้าเป็นอาจิณ พึงได้นิพพานไม่ยากเลย

|๓๐๒.๒๐๙| ๕ น อุกฺขิเป โน จ ปริกฺขิเป ปเร น โอกฺขิเป ปารคตํ น เอรเย น จตฺตวณฺณํ ปริสาสุ พฺยาหเร อนุทฺธโต สมฺมิตภาณิ สุพฺพโต ฯ |๓๐๒.๒๑๐| สุสุขุมนิปุณตฺถทสฺสินา มติกุสเลน นิวาตวุตฺตินา สํเสวิตพุทฺธสีลินา นิพฺพานํ น หิ เตน ทุลฺลภนฺติ ฯ วิสาโข ปญฺจาลีปุตฺโต เถโร ฯ

พระธรรมกถึกประกอบด้วยองค์ดังนี้ คือ ไม่พึงยกตน ๑ ไม่ข่มบุคคล เหล่าอื่น ๑ ไม่พึงกระทบกระทั่งบุคคลเหล่าอื่น ๑ ไม่กล่าวคุณความดี ของตนในที่ชุมนุมชนเพื่อมุ่งลาภผล ๑ ไม่มีจิตฟุ้งซ่าน กล่าวแต่พอ ประมาณ มีวัตร ๑ ภิกษุผู้เป็นธรรมกถึก พึงเป็นผู้มีปกติเห็นเนื้อความ อันสุขุมละเอียด มีปัญญาเฉลียวฉลาด ประพฤติอ่อนน้อม มีศีลตามเยี่ยง อย่างของพระพุทธเจ้านั้น พึงได้นิพพานไม่ยากเลย.