๑. ทุจริตสูตร เล่ม ๒๒

ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา ทุจฺจริเต กตเม ปญฺจ อตฺตาปิ อตฺตานํ อุปวทติ อนุวิจฺจ วิญฺญู ครหนฺติ ปาปโก กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคจฺฉติ สมฺมูโฬฺห กาลํ กโรติ กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา ทุจฺจริเต ฯ ปญฺจิเม ภิกฺขเว อานิสํสา สุจริเต กตเม ปญฺจ อตฺตาปิ อตฺตานํ น อุปวทติ อนุวิจฺจ วิญฺญู ปสํสนฺติ กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคจฺฉติ อสมฺมูโฬฺห กาลํ กโรติ กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อานิสํสา สุจริเตติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในเพราะทุจริต ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉน คือ แม้ตนเองย่อมติเตียนตนได้ ๑ วิญญูชนพิจารณาแล้วย่อมติเตียนได้ ๑ กิตติศัพท์อันชั่วย่อมฟุ้งไป ๑ ย่อมเป็นผู้หลงกระทำกาละ ๑ เมื่อตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในเพราะทุจริต ๕ประการนี้แล ฯ ดูกรภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในเพราะสุจริต ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉน คือ แม้ตนเองย่อมไม่ติเตียนตนได้ ๑ วิญญูชนพิจารณาแล้วย่อมสรรเสริญ ๑ กิตติศัพท์อันงามย่อมฟุ้งไป ๑ ย่อมไม่เป็นผู้หลงกระทำกาละ ๑ เมื่อตายไปย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในเพราะสุจริต ๕ประการนี้แล ฯ จบสูตรที่ ๑

พึงทราบวินิจฉัยในทุจริตสูตรที่ ๑ วรรคที่ ๕ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า ทุจฺจริเต นี้ท่านกล่าวไม่แยกประเภท.

บทเป็นต้นว่า กายทุจฺจริเต ท่านกล่าวแยกประเภทโดยเป็นกายทวารเป็นต้น.

บทว่า สทฺธมฺมา ได้แก่ จากธรรมคือกุศลกรรมบถ ๑๐.

บทว่า อสทฺธมฺเม ได้แก่ ในอสัทธรรมคืออกุศลกรรมบถ.

จบอรรถกถาทุจริตสูตรที่ ๑ -----------------------------------------------------