๕. ปัญหาปุจฉาสูตร เล่ม ๒๒
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
๑๖๕ตตฺร โข อายสฺมา สารีปุตฺโต ภิกฺขู อามนฺเตสิ ฯเปฯ โย หิ โกจิ อาวุโส ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉติ สพฺโพ โส ปญฺจหิ ฐาเนหิ เอเตสํ วา อญฺญตเรน กตเมหิ ปญฺจหิ มนฺทตฺตา โมมูหตฺตา ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉติ ปาปิจฺโฉ อิจฺฉาปกโต ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉติ ปริภวํ ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉติ ญาตุกาโม ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉติ อถวา ปเนวํจิตฺโต ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉติ สเจ เม ปญฺหํ ปุฏฺโฐ สมฺมเทว พฺยากริสฺสติ อิจฺเจตํ กุสลํ โน เจ เม ปญฺหํ ปุฏฺโฐ สมฺมเทว พฺยากริสฺสติ อหมสฺส สมฺมเทว พฺยากริสฺสามีติ โย หิ โกจิ อาวุโส ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉติ สพฺโพ โส อิเมหิ ปญฺจหิ ฐาเนหิ เอเตสํ วา อญฺญตเรน อหํ โข ปนาวุโส เอวํจิตฺโต ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉามิ สเจ เม ปญฺหํ ปุฏฺโฐ สมฺมเทว พฺยากริสฺสติ อิจฺเจตํ กุสลํ โน เจ เม ปญฺหํ ปุฏฺโฐ สมฺมเทว พฺยากริสฺสติ อหมสฺส สมฺมเทว พฺยากริสฺสามีติ ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต [๔. จตุตถปัณณาสก์] ๒. อาฆาตวรรค ๕. ปัญหาปุจฉาสูตร ๕. ปัญหาปุจฉาสูตร ว่าด้วยการถามปัญหา
ณ ที่นั้น ท่านพระสารีบุตรเรียกภิกษุทั้งหลายมากล่าวว่า ฯลฯ จึงได้ กล่าวเรื่องนี้ว่า ผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุบางรูปย่อมถามปัญหากับภิกษุอื่นด้วยเหตุ ๕ ประการทั้งหมด หรือเหตุใดเหตุหนึ่ง เหตุ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. ภิกษุบางรูปถามปัญหากับภิกษุอื่น เพราะโง่เขลา เพราะหลงงมงาย ๒. ภิกษุบางรูปมีความปรารถนาชั่ว ถูกความปรารถนาครอบงำ จึงถาม ปัญหากับภิกษุอื่น ๓. ภิกษุบางรูปดูหมิ่น จึงถามปัญหากับภิกษุอื่น ๔. ภิกษุบางรูปประสงค์จะรู้จึงถามปัญหากับภิกษุอื่น ๕. ภิกษุบางรูปคิดอย่างนี้ว่า ‘ภิกษุอื่นถ้าถูกเราถามปัญหาก็จักตอบให้ ชัดเจน นั่นเป็นการดี แต่ถ้าตอบไม่ชัดเจน เราเองจักตอบให้ชัดเจน แก่เธอ’ จึงถามปัญหากับภิกษุอื่น ผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุบางรูปย่อมถามปัญหากับภิกษุอื่นด้วยเหตุ ๕ ประการทั้งหมด หรือเหตุใดเหตุหนึ่ง ส่วนข้าพเจ้าคิดอย่างนี้ว่า ‘ถ้าภิกษุอื่นถูกเราถามปัญหาก็จักตอบให้ชัดเจนนั่นเป็นการดี แต่ถ้าตอบไม่ชัดเจน เราเองจักตอบให้ชัดเจนแก่ภิกษุนั้น’ จึงถามปัญหากับภิกษุอื่น ปัญหาปุจฉาสูตรที่ ๕ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๒ หน้า : ๒๗๒}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาปัญหาปุจฉาสูตรที่ ๕
พึงทราบวินิจฉัยในปัญหาปุจฉาสูตรที่ ๕ ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า ปริภวํ แปลว่า เหยียดหยาม. อธิบายว่า ถามเพื่อจะเหยียดหยาม ด้วยคิดว่า เราจักเหยียดหยามอย่างนี้ ดังนี้.
บทว่า ญาตุกาโม ได้แก่ เป็นผู้ใคร่รู้.
จบอรรถกถาปัญหาปุจฉาสูตรที่ ๕ -----------------------------------------------------