๗. ภัททิยกาฬิโคธาปุตตเถรคาถา
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๔๒–๘๖๕ลำดับ 255 จาก 265 ในเถรคาถาพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ 24 ข้อ3 ฉบับเทียบฉบับได้ข้อต่อข้อพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๗. ภัททิยกาฬิโคธาปุตตเถรคาถา ภาษิตของพระภัททิยกาฬิโคธาปุตรเถระ พระภัททิยกาฬิโคธาบุตรเถระ (ได้บันลือสีหนาทต่อพระพักตร์พระศาสดา ด้วยภาษิตเหล่านี้ว่า)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ (เมื่อก่อน) ข้าพระองค์ เมื่อจะไปไหน นั่งคอช้างไป เมื่อจะนุ่งห่มผ้า ก็นุ่งห่มผ้าเนื้อละเอียด เมื่อจะบริโภค ก็บริโภคแต่ข้าวสาลีที่ราดด้วยเนื้ออันสะอาด
บัดนี้ ข้าพระองค์มีนามว่าภัททิยะ เป็นโอรสของพระนางกาฬิโคธา เป็นผู้เจริญ มีความเพียรต่อเนื่อง ยินดีในอาหารที่บิณฑบาตได้มา ไม่ยึดมั่น เพ่งพินิจอยู่
ข้าพระองค์มีนามว่าภัททิยะ เป็นโอรสของพระนางกาฬิโคธา ถือการนุ่งห่มผ้าบังสุกุลเป็นวัตร มีความเพียรต่อเนื่อง ยินดีในอาหารที่บิณฑบาตได้มา ไม่ยึดมั่น เพ่งพินิจอยู่
ฯลฯ ถือการเที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตร มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
ฯลฯ ถือการครองผ้า ๓ ผืนเป็นวัตร มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๖ หน้า : ๔๘๐}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา [๑๖. วีสตินิบาต] ๗. ภัททิยกาฬิโคธาปุตตเถรคาถา
ฯลฯ ถือการเที่ยวบิณฑบาตตามลำดับตรอกเป็นวัตร มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
ฯลฯ ถือการฉันหนเดียวเป็นวัตร มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
ฯลฯ ถือการฉันในบาตรเป็นวัตร มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
ฯลฯ ถือการห้ามอาหารที่เขานำมาถวายภายหลังฉันเป็นวัตร มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
ฯลฯ ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
ฯลฯ ถือการอยู่โคนไม้เป็นวัตร มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
ฯลฯ ถือการอยู่กลางแจ้งเป็นวัตร มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
ฯลฯ ถือการอยู่ป่าช้าเป็นวัตร มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
ฯลฯ ถือการอยู่ในเสนาสนะตามที่ท่านจัดให้เป็นวัตร มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
ฯลฯ ถือการนั่งเป็นวัตร มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
ฯลฯ มีความปรารถนาน้อย มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
ฯลฯ มีความสันโดษ มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
ฯลฯ ชอบสงัด มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
ฯลฯ ไม่คลุกคลีด้วยหมู่คณะ มีความเพียรต่อเนื่อง ฯลฯ
ข้าพระองค์มีนามว่าภัททิยะ เป็นโอรสของพระนางกาฬิโคธา ปรารภความเพียร มีความเพียรต่อเนื่อง ยินดีในอาหารที่บิณฑบาตได้มา ไม่มีความยึดมั่น เพ่งพินิจอยู่
ข้าพระองค์ได้ละทิ้งจานทองคำลวดลายวิจิตร หนักร้อยปละมาใช้แทนบาตรดิน นี้เป็นการอภิเษกครั้งที่สอง
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๖ หน้า : ๔๘๑}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา [๑๖. วีสตินิบาต] ๘. อังคุลิมาลเถรคาถา
เมื่อก่อน ข้าพระองค์มีหมู่ทหาร ถือดาบคอยคุ้มครองรักษาอยู่ในพระนคร ซึ่งมีป้อมและซุ้มประตูอย่างแข็งแรง ซึ่งแวดล้อมด้วยกำแพงเป็นวงกลม สูงลิ่ว อยู่อย่างหวาดระแวง
บัดนี้ ข้าพระองค์มีนามว่าภัททิยะ เป็นโอรสของพระนางกาฬิโคธา เป็นผู้เจริญ ไม่หวาดระแวง ละความหวาดกลัวภัยเสียได้ มาสู่ป่า เพ่งพินิจอยู่
ดำรงมั่นอยู่ในกองศีล เจริญสติและปัญญาอยู่ ได้บรรลุความสิ้นสังโยชน์ทั้งหมดแล้ว โดยลำดับ
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๖ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๘ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ เถร-เถรีคาถา ๗. ภัททิยกาลิโคธาปุตตเถรคาถา คาถาสุภาษิตของพระภัททิยเถระ
|๓๙๑.๘๔๒| ๗ ยา ตํ เม หตฺถิคีวาย สุขุมา วตฺถา ปธาริตา สาลีนํ โอทโน ภุตฺโต สุจิมํสูปเสจโน ฯ |๓๙๑.๘๔๓| โสชฺช ภทฺโท สาตติโก อุญฺฉาปตฺตาคเต รโต ฌายติ อนุปาทาโน ปุตฺโต โคธาย ภทฺทิโย ฯ |๓๙๑.๘๔๔| ปํสุกูลี สาตติโก อุญฺฉาปตฺตาคเต รโต ฌายติ อนุปาทาโน ปุตฺโต โคธาย ภทฺทิโย ฯ |๓๙๑.๘๔๕| ปิณฺฑปาตี สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๔๖| เตจีวรี สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๔๗| สปทานจารี สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๔๘| เอกาสนี สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๔๙| ปตฺตปิณฺฑี สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๕๐| ขลุปจฺฉาภตฺตี สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๕๑| อารญฺญิโก สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๕๒| รุกฺขมูลิโก สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๕๓| อพฺโภกาสี สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๕๔| โสสานิโก สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๕๕| ยถาสนฺถติโก สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๕๖| เนสชฺชิโก สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๕๗| อปฺปิจฺโฉ สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๕๘| สนฺตุฏฺโฐ สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๕๙| ปวิวิตฺโต สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๖๐| อสํสฏฺโฐ สาตติโก ................. |๓๙๑.๘๖๑| อารทฺธวิริโย สาตติโก อุญฺฉาปตฺตาคเต รโต ฌายติ อนุปาทาโน ปุตฺโต โคธาย ภทฺทิโย ฯ |๓๙๑.๘๖๒| หิตฺวา สตปลํ กํสํ โสวณฺณํ สตราชิกํ อคฺคหึ มตฺติกาปตฺตํ อิทํ ทุติยาภิเสจนํ ฯ |๓๙๑.๘๖๓| อุจฺเจ มณฺฑลิปากาเร ทฬฺหมฏฺฏาลโกฏฺฐเก รกฺขิโต ขคฺคหตฺเถหิ อุตฺตสํ วิหรึ ปุเร ฯ |๓๙๑.๘๖๔| โสชฺช ภทฺโท อนุตฺราสี ปหีนภยเภรโว ฌายติ วนโมคยฺห ปุตฺโต โคธาย ภทฺทิโย ฯ |๓๙๑.๘๖๕| สีลกฺขนฺเธ ปติฏฺฐาย สตึ ปญฺญญฺจ ภาวยํ ปาปุณึ อนุปุพฺเพน สพฺพสํโยชนกฺขยนฺติ ฯ ภทฺทิโย กาลิโคธาย ปุตฺโต เถโร ฯ
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อก่อนข้าพระองค์จะไปไหนก็ขึ้นคอช้างไป แม้ จะนุ่งห่มผ้า ก็นุ่งห่มแต่ผ้าที่ส่งมาจากแคว้นกาสีมีเนื้ออันละเอียด แม้ จะบริโภค ก็บริโภคแต่อาหารล้วนเป็นข้าวสาลี พร้อมด้วยเนื้ออัน สะอาดมีโอชารส ถึงกระนั้น ความสุขนั้นก็หาได้ทำจิตของข้าพระองค์ ให้ยินดีเหมือนความสุขในวิเวกในบัดนี้ไม่ แต่เดี๋ยวนี้ ข้าพระองค์ผู้มี นามว่าภัททิยะเป็นโอรสของพระนางกาลิโคธา เป็นผู้เจริญ ประกอบด้วย ความเพียร ยินดีแต่อาหารที่ได้มาด้วยการเที่ยวบิณฑบาต ไม่ถือมั่นใน สิ่งใดๆ เพ่งฌานอยู่ บัดนี้ ข้าพระองค์ผู้ชื่อว่าภัททิยะ เป็นโอรสของ พระนางกาลิโคธาถือการนุ่งห่มผ้าบังสุกุลเป็นวัตร ประกอบด้วยความ เพียร ยินดีแต่อาหารที่ได้มาด้วยการบิณฑบาต ไม่ถือมั่นในสิ่งใดๆ เพ่งฌานอยู่ บัดนี้ ข้าพระองค์ถือการเที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตร ประกอบ ด้วยความเพียร ... บัดนี้ ข้าพระองค์ใช้แต่ผ้าไตรจีวรเป็นวัตร ประกอบ ด้วยความเพียร ... บัดนี้ ข้าพระองค์ถือการเที่ยวบิณฑบาต ไปตามลำดับ ตรอกเป็นวัตร ประกอบความเพียร ... บัดนี้ ข้าพระองค์ถือการนั่งฉันบน อาสนะแห่งเดียวเป็นวัตร ประกอบด้วยความเพียร ... บัดนี้ ข้าพระองค์ ถือการฉันอาหารเฉพาะในบาตรเป็นวัตร ประกอบด้วยความเพียร ... บัดนี้ ข้าพระองค์ถือการฉันอาหารที่เขานำมาถวายภายหลังเป็นวัตร ประกอบ ด้วยความเพียร ... บัดนี้ ข้าพระองค์ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ประกอบด้วย ความเพียร ... บัดนี้ ข้าพระองค์ถือการอยู่โคนไม้เป็นวัตร ประกอบด้วย ความเพียร ... บัดนี้ ข้าพระองค์ถือการอยู่ในที่แจ้งเป็นวัตร ประกอบด้วย ความเพียร ... บัดนี้ ข้าพระองค์ถือการอยู่แต่ในป่าช้าเป็นวัตร ประกอบ ด้วยความเพียร ... บัดนี้ ข้าพระองค์ถือการอยู่ในเสนาสนะตามที่ท่านจัด ให้ อย่างไรเป็นวัตร ประกอบด้วยความเพียร ... บัดนี้ ข้าพระองค์ถือ การไม่นอนเป็นวัตร ประกอบด้วยความเพียร ... บัดนี้ ข้าพระองค์ถือการ เป็นผู้มักน้อยเป็นวัตร ประกอบด้วยความเพียร ... บัดนี้ ข้าพระองค์ถือ การเป็นผู้สันโดษเป็นวัตร ประกอบด้วยความเพียร ... บัดนี้ ข้าพระองค์ ถือการเป็นผู้ชอบสงัดเป็นวัตร ประกอบด้วยความเพียร ... บัดนี้ ข้า- พระองค์ถือการไม่คลุกคลีด้วยหมู่คณะเป็นวัตร ประกอบด้วยความเพียร ... บัดนี้ ข้าพระองค์นามว่าภัททิยะเป็นโอรสของพระนางกาลิโคธา เป็น ผู้ปรารภความเพียร ประกอบด้วยความเพียร ยินดีแต่อาหารที่ได้มาด้วย การเที่ยวบิณฑบาต ไม่ถือมั่นในสิ่งใดๆ เพ่งฌานอยู่ ข้าพระองค์ละทิ้ง เครื่องราชูปโภค คือ จานทองคำอันมีราคา ๑๐๐ ตำลึง ซึ่งประกอบ ไปด้วยลวดลายอย่างงดงาม วิจิตรไปด้วยภาพทั้งภายในและภายนอกนับ ได้ตั้ง ๑๐๐ มาใช้บาตรดินใบนี้ นี้เป็นการอภิเษกครั้งที่สอง แต่ก่อน ข้าพระองค์มีหมู่ทหารถือดาบรักษาบนป้อมและกำแพง ที่ล้อมรอบซึ่งอาจ มองเห็นได้ไกล และที่ซุ้มประตูพระนครอย่างแน่นหนา ก็ยังมีความ หวาดเสียวอยู่เป็นนิตย์ บัดนี้ ข้าพระองค์ผู้มีชื่อว่าภัททิยะ เป็นโอรส ของพระนางกาลิโคธาเป็นผู้เจริญ ไม่มีความสะดุ้งหวาดเสียว ละความ ขลาด กลัวภัยได้แล้ว มาหยั่งลงสู่ป่า เพ่งฌานอยู่ ข้าพระองค์ตั้งมั่นอยู่ ในศีลขันธ์ เจริญสติปัญญา ได้บรรลุถึงความสิ้นไปแห่งสังโยชน์ทั้งปวง โดยลำดับ.