๕. โอปวุยหเถราปทาน

พระอัครสาวกมีนามว่าเทวิละ ของพระศาสดา ผู้เป็นธรรมทายาทที่ล้ำเลิศ ได้มายังสำนักของข้าพเจ้า(กล่าวว่า)

พระผู้มีพระภาค ผู้นำประโยชน์ทั้งปวง ม้าอาชาไนยไม่สมควรแก่พระองค์ พระองค์ผู้มีพระจักษุ ทรงทราบความดำริของท่านแล้ว จึงทรงรับไว้แล้ว

ข้าพเจ้าจึงตีราคาม้าสินธพ ซึ่งมีกำลังวิ่งเร็วดังลม เป็นพาหนะที่รวดเร็วแล้วได้ถวายของที่ควร แด่พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ

ข้าพเจ้าเกิดในกำเนิดใดๆ คือจะเกิดเป็นเทวดาหรือมนุษย์ก็ตาม ในกำเนิดนั้นๆ ม้าอาชาไนยมีกำลังวิ่งเร็วดังลม เป็นทรัพย์เครื่องปลื้มใจ ย่อมบังเกิดแก่ข้าพเจ้า

ชนเหล่าใดได้อุปสมบท ชนเหล่านั้นได้ลาภดีแล้ว ถ้าว่าพระพุทธเจ้าจะพึงมีในโลก ข้าพเจ้าก็จะพึงเข้าไปเฝ้าบ่อยๆ

ข้าพเจ้าได้เป็นพระราชาผู้มีพลานุภาพมาก เป็นใหญ่มีชัยชนะในทวีปทั้ง ๔ เป็นใหญ่แห่งชนชาวชมพูทวีป ๒๘ ชาติ

อัตภาพนี้เป็นอัตภาพสุดท้ายของข้าพเจ้า ภพสุดท้ายกำลังเป็นไปอยู่ ข้าพเจ้าละความชนะและความแพ้ได้แล้ว บรรลุฐานะที่ไม่หวั่นไหว

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระโอปวุยหเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้โอปวุยหเถราปทานที่ ๕ จบ

|๕๗.๓๓| ปทุมุตฺตรพุทฺธสฺส อาชานียํ อทาสหํ นิยฺยาเทตฺวาน สมฺพุทฺเธ อคมาสึ สกํ ฆรํ ฯ |๕๗.๓๔| เทวิโล นาม นาเมน สตฺถุโน อคฺคสาวโก วรธมฺมสฺส ทายาโท อาคญฺฉิ มม สนฺติกํ ฯ |๕๗.๓๕| สพฺพตฺถหาโร ภควา อาชาเนยฺโย น กมฺปติ ตว สงฺกปฺปมญฺญาย อธิวาเสสิ จกฺขุมา ฯ |๕๗.๓๖| อคฺฆาเปตฺวา วาตชวํ สินฺธวํ สีฆวาหนํ ปทุมุตฺตรพุทฺธสฺส ขมนียํ อทาสหํ ฯ |๕๗.๓๗| ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ เทวตฺตํ อถ มานุสํ อาชานียา วาตชวา วิตฺติ นิพฺพตฺตเร มม ฯ |๕๗.๓๘| ลาภา เตสํ สุลทฺธํ วา เย ลภนฺตุปสมฺปทํ ปุนปฺปยิรุปาเสยฺยํ พุทฺโธ โลเก สเจ ภเว ฯ |๕๗.๓๙| อฏฺฐวีสติกฺขตฺตาหํ ราชา อาสึ มหพฺพโล จาตุรนฺโต วิชิตาวี ชมฺพูทีปสฺส อิสฺสโร ฯ |๕๗.๔๐| อิมํ ปจฺฉิมกํ มยฺหํ จริโม วตฺตเต ภโว ปตฺโตมฺหิ อจลํ ฐานํ หิตฺวา ชยปราชยํ ฯ |๕๗.๔๑| จตุตฺตึเส สหสฺสมฺหิ มหาเตโชสิ ขตฺติโย สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๕๗.๔๒| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โอปวุโยฺห เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ โอปวุยฺหตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราได้ถวายม้าอาชาไนย แด่พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ ครั้นมอบ ถวายในพระพุทธเจ้าแล้ว ได้กลับไปเรือนของตน พระอัครสาวกของ พระศาสดามีนามชื่อว่าเทวิล ผู้เป็นทายาทแห่งธรรมอันประเสริฐ ได้มา สู่สำนักของเรา (กล่าวว่า) พระผู้มีพระภาคผู้นำประโยชน์ทั้งปวง ม้า อาชาไนยไม่ควร พระองค์ผู้มีจักษุทรงทราบความดำริของท่าน จึงทรงรับ ไว้ เราจึงตีราคาม้าสินธพซึ่งมีกำลังวิ่งเร็วดังลม เป็นพาหนะเร็ว แล้ว ได้ถวายของที่ควรแด่พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ เราเข้าถึงกำเนิด ใดๆ คือ ความเป็นเทวดาหรือมนุษย์ ม้าอาชาไนยอันมีกำลังวิ่งเร็วดัง ลม เป็นที่ยินดี ย่อมเกิดแก่เรา (เราดำริว่า) ชนเหล่าใดได้อุปสมบท ชนเหล่านั้นได้ดีแล้วหนอ เราพึงเข้าไปเฝ้าบ่อยๆ ถ้าพระพุทธเจ้ามีใน โลก เราได้เป็นพระราชาผู้มีพลมาก ครอบครองแผ่นดินมีสมุทร ๔ เป็น ที่สุด เป็นใหญ่แห่งชนชาวชมพูทวีป ๒๘ ครั้ง ภพที่สุดย่อมเป็นไปแก่ เรา นี้เป็นครั้งหลังสุด เราละความชนะและความแพ้แล้ว ได้ถึงฐานะอัน ไม่หวั่นไหว ในกัลปที่ ๓๕๐๐ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิผู้เป็นกษัตริย์มีเดช มาก ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระ- พุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระโอปวุยหเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ โอปวุยหเถราปทาน