๔. อุปาทินนติกะ ๔. นิสสยวาร

สภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ... อาศัยขันธ์ ๓ (ย่อ) (ปัจจยวารและนิสสยวารเหมือนกัน) นิสสยวาร จบ

อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ นิสฺสาย อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา อุปาทินฺนุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา ตโย ขนฺเธ นิสฺสาย ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สทิโส ฯ นิสฺสยวาโร ฯ

อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ อาศัยขันธ์ ๓ฯลฯ ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี เหมือนกัน นิสสยวาร จบ