กฎกระทรวงการขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวโดยถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว พ.ศ. ๒๕๖๙

สารบัญของฉบับนี้

1. หมวด ๑ บททั่วไปมาตรา ๓–๗ · 5มาตรา ๓–๗ · 5 มาตรา
2. หมวด ๒ ลักษณะของถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว ระบบท่อก๊าซ และอุปกรณ์มาตรา ๘–๑๗ · 10มาตรา ๘–๑๗ · 10 มาตรา
3. หมวด ๓ การติดตั้งถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว ระบบท่อก๊าซ และอุปกรณ์มาตรา ๑๘–๓๐ · 13มาตรา ๑๘–๓๐ · 13 มาตรา
4. หมวด ๔ การทดสอบและตรวจสอบถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว ระบบท่อก๊าซ และอุปกรณ์มาตรา ๓๑–๔๒ · 12มาตรา ๓๑–๔๒ · 12 มาตรา
5. หมวด ๕ ระบบไฟฟ้ามาตรา ๔๓–๔๖ · 4มาตรา ๔๓–๔๖ · 4 มาตรา
6. หมวด ๖ การรับ การจ่าย การถ่ายเท และการขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวมาตรา ๔๗–๕๓ · 7มาตรา ๔๗–๕๓ · 7 มาตรา
7. หมวด ๗ การป้องกันและการระงับอัคคีภัยมาตรา ๕๔–๕๖ · 3มาตรา ๕๔–๕๖ · 3 มาตรา
8. หมวด ๘ การปฏิบัติเมื่อเกิดอุบัติเหตุมาตรา ๕๗–๖๐ · 4มาตรา ๕๗–๖๐ · 4 มาตรา
9. หมวด ๙ การเลิกใช้งานถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวมาตรา ๖๑–๖๒ · 2มาตรา ๖๑–๖๒ · 2 มาตรา
10. บทเฉพาะกาลมาตรา ๖๓–๖๖ · 4มาตรา ๖๓–๖๖ · 4 มาตรา

ปรารภ

เล่ม ๑๔๓ ตอนที่ ๔ ก กฎกระทรวง การขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวโดยถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว พ.ศ. 2569 อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๗ (๑) (๓) (๕) และ (๗) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ และมาตรา ๗ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติ ควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๐ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

1. หมวด ๓ การติดตั้งถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว ระบบท่อก๊าซ และอุปกรณ์

   13 มาตรา
2. ๑๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การติดตั้งถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว ระบบท่อก๊าซ และอุปกรณ์ ต้องมีการออกแบบ การติดตั้งโดยวิศวกรซึ่งได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกร

3. ๑๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การติดตั้งถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว ระบบท่อก๊าซ และอุปกรณ์บนรถขนส่ง ก๊าซธรรมชาติเหลว รถบรรทุกก๊าซธรรมชาติเหลว หรือรถไฟขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว ต้องเป็นไป ตามหลักเกณฑ์ใน ADR หรือข้อกำหนดใน RID แล้วแต่กรณี เล่ม ๑๔๓ ตอนที่ ๔ ก

4. ๒๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การติดตั้งถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวต้องดำเนินการ ดังต่อไปนี้

   (๑) ต้องมีการยึดถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวติดกับโครงสร้าง โครงรถ หรือแคร่รถไฟ อย่างมั่นคง แข็งแรง และเป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก หรือกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางราง แล้วแต่กรณี

   (๒) อุปกรณ์ยึดถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวต้องทนต่อความเค้นสถิตและความเค้นจลน์ ในสภาพการขนส่งเต็มพิกัดได้ โดยมีความแข็งแรงต่อความเร่งไม่น้อยกว่า ๒ จี ตามทิศทาง การเคลื่อนที่ของยานพาหนะและในแนวดิ่งลง และไม่น้อยกว่า ๑ จี ในทิศทางตั้งฉากกับการเคลื่อนที่ ของยานพาหนะและในแนวดิ่งขึ้น

   (๓) กรณีที่มีการติดตั้งโกร่งป้องกันต้องมีการระบายอากาศที่ดี

   (๔) มีการจัดวางถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวให้สามารถระบายก๊าซออกตามทิศทางในแนวดิ่ง ขึ้นข้างบนได้สะดวก หากมีการรั่วไหลเกิดขึ้น

   (๕) ต้องไม่มีส่วนหนึ่งส่วนใดของถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวล้ำหรือยื่นออกมานอกโครงสร้าง โครงรถ แคร่รถไฟ โกร่งป้องกัน หรืออุปกรณ์ป้องกันด้านข้างและด้านท้าย

5. ๒๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การติดตั้งอุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัดบนถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว ต้องดำเนินการ ดังต่อไปนี้

   (๑) กรณีถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวแบบติดตรึง ต้องติดตั้งอุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัด ชนิดที่ใช้สปริงที่เป็นอิสระต่อกันอย่างน้อยสองตัว โดยจะต้องระบายก๊าซโดยอัตโนมัติที่ความดันไม่เกิน ความดันใช้งานสูงสุดและระบายก๊าซเต็มที่ที่ความดันไม่เกินร้อยละ ๑๑๐ ของความดันใช้งานสูงสุด และปิดสนิทเมื่อความดันลดต่ำลงกว่าความดันที่เริ่มระบายไม่เกินร้อยละ ๑๐ หรืออาจใช้แผ่นปะทุแตก แทนวาล์วนิรภัยตัวหนึ่งก็ได้ แต่ต้องปะทุแตกที่ความดันเท่ากับความดันที่ใช้ในการทดสอบก่อนการใช้งาน ในกรณีที่ถังสูญเสียความเป็นสุญญากาศ อุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัดทั้งหมดต้องสามารถควบคุม ความดันให้ไม่เกินความดันที่ใช้ในการทดสอบก่อนการใช้งาน

   (๒) กรณีถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวแบบยกและเคลื่อนที่ได้ ต้องติดตั้งอุปกรณ์ควบคุมความดัน เกินพิกัดชนิดที่ใช้สปริงที่เป็นอิสระต่อกันอย่างน้อยสองตัว โดยจะต้องระบายก๊าซโดยอัตโนมัติที่ความดัน ไม่เกินความดันใช้งานสูงสุดและระบายก๊าซเต็มที่ที่ความดันไม่เกินร้อยละ ๑๑๐ ของความดันใช้งานสูงสุด และปิดสนิทเมื่อความดันลดต่ำลงกว่าความดันที่เริ่มระบายไม่เกินร้อยละ ๑๐ ในกรณีที่ถังสูญเสีย ความเป็นสุญญากาศ อุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัดทั้งหมดต้องสามารถควบคุมความดัน ให้ไม่เกินร้อยละ ๑๒๐ ของความดันใช้งานสูงสุด

   (๓) ต้องติดตั้งอุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัดไว้ด้านบนของผนังชั้นในของถังขนส่ง ก๊าซธรรมชาติเหลวในส่วนที่เป็นไอเหนือระดับของของเหลวเมื่อมีปริมาณสูงสุด โดยข้อต่อหรือท่อทางเข้า ต้องมีขนาดที่สามารถระบายความดันให้ผ่านไปยังอุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัดได้ทั้งหมด เล่ม ๑๔๓ ตอนที่ ๔ ในแนวดิ่ง ก

   (๔) ต้องติดตั้งให้อุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัดสามารถระบายก๊าซออกตามทิศทาง

   (๕) ต้องติดตั้งไม่ให้มีส่วนหนึ่งส่วนใดของอุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัดโผล่พ้นเหนือผิวถังขนส่ง ก๊าซธรรมชาติเหลว เว้นแต่มีฝาครอบหรือโกร่งกำบัง

   (๖) ในกรณีที่มีการติดตั้งวาล์วปิดเปิดเพื่อการซ่อมบำรุงหรือเพื่อการทดสอบอุปกรณ์ ควบคุมความดันเกินพิกัด ห้ามติดตั้งวาล์วปิดเปิดระหว่างผนังถังชั้นในและถังชั้นนอก อุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัดตาม (๑) และ

   (๒) ต้องสามารถทำงานได้ที่ความดัน ที่กำหนดแม้ในอุณหภูมิใช้งานต่ำสุด โดยให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ใน ADR หรือข้อกำหนดใน RID แล้วแต่กรณี วาล์วปิดเปิดตาม

   (๖) ต้องอยู่ในตำแหน่งเปิดตลอดเวลาที่ใช้งานถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว รวมทั้งต้องมีการป้องกันไม่ให้บุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องปิดวาล์วดังกล่าวได้

6. ๒๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   นอกจากการติดตั้งอุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัดตามข้อ ๒๑ แล้ว ถังขนส่ง ก๊าซธรรมชาติเหลวต้องติดตั้งอุปกรณ์ ดังต่อไปนี้

   (๑) อุปกรณ์ระบายความดันติดตั้งที่ผนังของถังชั้นนอก เพื่อป้องกันความดันที่เกิดขึ้น ระหว่างผนังชั้นนอกและผนังชั้นในของถังจากการรั่วไหลของก๊าซธรรมชาติเหลวของผนังชั้นในของถังแล้ว มีผลทำให้ถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวเกิดความเสียหาย

   (๒) มาตรวัดความดันอย่างน้อยหนึ่งตัว ติดตั้งที่ตำแหน่งเหนือระดับของของเหลว เมื่อมีปริมาตรบรรจุสูงสุดตามข้อ ๔๙

   (๓) มาตรวัดระดับของเหลวที่ใช้กับก๊าซธรรมชาติเหลวได้ อย่างน้อยหนึ่งตัว

   (๔) วาล์วสำหรับป้องกันการบรรจุก๊าซธรรมชาติเหลวเกินร้อยละ ๙๐ ของปริมาตร ของถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว

   (๕) ข้อต่อหรือท่อทางเข้าสำหรับต่อกับอุปกรณ์วัดสภาพสุญญากาศ

7. ๒๓คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   หัวท่อรับก๊าซ หัวท่อจ่ายก๊าซ และหัวท่อไอก๊าซของถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว ต้องได้รับการป้องกันโดยกล่องโลหะที่มีความแข็งแรงยึดแน่นติดกับโครงรถหรือแคร่รถไฟในตำแหน่ง ที่ปลอดภัย ห้ามติดตั้งหัวท่อรับก๊าซ หัวท่อจ่ายก๊าซ และหัวท่อไอก๊าซ ในตำแหน่งที่มีระดับต่ำกว่า จุดศูนย์กลางของเพลาล้อ

8. ๒๔คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   แบตเตอรี่ของรถขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวและรถบรรทุกก๊าซธรรมชาติเหลว ต้องได้รับการป้องกันโดยกล่องโลหะที่ปิดมิดชิดหรือกล่องที่เป็นฉนวนไฟฟ้าและขั้วแบตเตอรี่หุ้มด้วย ฉนวนไฟฟ้า ห้ามติดตั้งกล่องตามวรรคหนึ่งไว้ด้านเดียวกับกล่องโลหะตามข้อ ๒๓ เล่ม ๑๔๓ ตอนที่ ๔ ก

9. ๒๕คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   รถขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวและรถบรรทุกก๊าซธรรมชาติเหลวต้องมีอุปกรณ์ป้องกัน ด้านข้างและด้านท้ายที่มีคุณลักษณะ ขนาด ประสิทธิภาพ ตำแหน่งและเงื่อนไขในการติดตั้ง ตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก

10. ๒๖คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    การติดตั้งถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว ต้องมีระยะห่างจากอุปกรณ์อื่น ๆ ดังต่อไปนี้

    (๑) ระยะห่างตามแนวราบ ระหว่างผนังด้านหลังห้องคนขับรถกับผนังถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว ส่วนที่ใกล้ที่สุดไม่น้อยกว่า ๑๕๐ มิลลิเมตร

    (๒) ระยะห่างตามแนวราบ ระหว่างด้านในของอุปกรณ์ป้องกันด้านท้ายของรถกับผนัง ถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวส่วนที่ใกล้ที่สุดไม่น้อยกว่า ๑๐๐ มิลลิเมตร

    (๓) ระยะห่างตามแนวราบและแนวดิ่ง ระหว่างท่อไอเสียกับผนังถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว และอุปกรณ์ส่วนที่ใกล้ที่สุดไม่น้อยกว่า ๑๐๐ มิลลิเมตร

11. ๒๗คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ระบบท่อก๊าซต้องติดตั้งอุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัด เพื่อป้องกันไม่ให้ความดันก๊าซ ของระบบท่อก๊าซเกินกว่าความดันที่ออกแบบไว้

12. ๒๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    อุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัดที่ติดตั้งบนถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวหรือระบบท่อก๊าซ ต้องมีการติดแผ่นเครื่องหมายที่แสดงค่าความดันเกินพิกัด วันที่ทดสอบครั้งหลังสุด และมีผนึกลวด ประทับตราผูกติดไว้เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ใดเข้ามาปรับแต่งความดัน เว้นแต่เพื่อทดสอบและตรวจสอบ อุปกรณ์ดังกล่าว อุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัดตามวรรคหนึ่ง ต้องติดตั้งในตำแหน่งที่สะดวกในการดูแล และบำรุงรักษาให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน และมีสิ่งปกคลุมเพื่อป้องกันมิให้น้ำและสิ่งสกปรกเข้าไป ขัดขวางการทำงานของอุปกรณ์ดังกล่าว ในกรณีที่จำเป็นจะต้องถอดอุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัดตามวรรคหนึ่งไปทำการทดสอบ ให้ทำลายผนึกได้ และเมื่อทำการทดสอบและตั้งค่าความดันแล้ว ต้องติดแผ่นเครื่องหมายที่แสดงค่า ความดันเกินพิกัด วันที่ทดสอบครั้งหลังสุด และผูกผนึกลวดประทับตราใหม่

13. ๒๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ให้ติดตั้งวาล์วปิดฉุกเฉินที่ระบบท่อก๊าซอย่างน้อย ๑ จุด ภายในกล่องโลหะตามข้อ ๒๓ ซึ่งสามารถปิดวาล์วได้อย่างรวดเร็วเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน โดยมีป้ายข้อความ “วาล์วฉุกเฉิน” เขียนด้วยตัวอักษรสีแดงบนพื้นสีขาว และต้องมีลูกศรแสดงทิศทางการปิดวาล์วไว้อย่างชัดเจนบนตัววาล์ว หรือควบคู่กับข้อความดังกล่าว นอกจากวาล์วปิดฉุกเฉินตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้ติดตั้งวาล์วปิดฉุกเฉินหรืออุปกรณ์สำหรับปิดฉุกเฉิน ที่ควบคุมได้ระยะไกล อย่างน้อยอีก ๑ จุด ไว้ที่ด้านข้างตัวรถ และวาล์วหรืออุปกรณ์ดังกล่าวสามารถ ทำงานได้จากการควบคุมภายนอกรถ โดยมีป้ายข้อความ “วาล์วฉุกเฉิน” เขียนด้วยตัวอักษรสีแดง บนพื้นสีขาว มีขนาดชัดเจนเหนือวาล์วหรืออุปกรณ์นั้น

14. ๓๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ให้ติดตั้งข้อต่อระบายก๊าซที่ระบบท่อก๊าซในตำแหน่งที่สามารถระบายก๊าซออกจาก ถังขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลวและท่อก๊าซได้ทั้งหมด เพื่อประโยชน์ในการทดสอบ ตรวจสอบ หรือซ่อมบำรุง เล่ม ๑๔๓ ตอนที่ ๔ ก