๑. กุณฑธานเถราปทาน

ข้าพเจ้ามีจิตเลื่อมใส มีใจยินดีได้บำรุงพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด ทรงเป็นพระสยัมภู เป็นบุคคลผู้เลิศ เสด็จหลีกเร้น อยู่ ๗ วัน

ข้าพเจ้ารู้เวลาที่พระองค์จะเสด็จออกจากสมาบัติ จึงได้ถือกล้วยหวีใหญ่เข้าไปถวาย แด่พระผู้มีพระภาคผู้เป็นมหามุนีพระนามว่าปทุมุตตระ

พระผู้มีพระภาคผู้เป็นสัพพัญญู ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก เป็นมหามุนี เมื่อจะทำจิตของข้าพเจ้าให้เลื่อมใส จึงทรงรับแล้วเสวย

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบด้วยนายเกวียนผู้ยอดเยี่ยม เสวยแล้วประทับนั่งบนอาสนะของพระองค์ ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

เหล่ายักษ์ที่ประชุมกันอยู่ที่ภูเขานี้ และคณะภูตในป่าทั้งหมดจงฟังคำของเรา

ผู้นั้นจักเป็นเทวราช ๑๑ ชาติ และจักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓๔ ชาติ

ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) พระศาสดาพระนามว่าโคดม ตามพระโคตร ทรงสมภพในราชกุลโอกกากราช จักอุบัติขึ้นในโลก

ผู้นั้นจักด่าสมณะทั้งหลายผู้มีศีล ผู้ไม่มีอาสวะ จักได้การขนานนามเพราะวิบากแห่งบาปกรรม

เขาจักมีนามว่ากุณฑธานะ เป็นสาวกของพระศาสดาพระองค์นั้น เป็นธรรมทายาท เป็นโอรสที่ธรรมเนรมิต

ข้าพเจ้าขวนขวายวิเวกอยู่เนืองๆ มีปกติเข้าฌาน ยินดีในฌาน ให้พระศาสดาทรงพอพระทัยแล้ว อยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

พระผู้มีพระภาคชินเจ้ามีเหล่าสาวกแวดล้อม มีหมู่ภิกษุห้อมล้อม ประทับนั่งในท่ามกลางหมู่ภิกษุแล้ว ทรงให้ข้าพเจ้าจับสลาก

ข้าพเจ้าห่มผ้าเฉวียงบ่า อภิวาทพระศาสดาผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก เมื่อภิกษุทั้งหลายกล่าวอยู่ได้จับสลากเป็นครั้งแรก ต่อพระพักตร์ของพระผู้มีพระภาคผู้ประเสริฐ

ข้าพเจ้ามีความเพียรสำหรับนำพาธุระ เป็นความเพียรที่นำมาซึ่งธรรมเป็นแดนเกษมจากโยคะ ข้าพเจ้าทรงร่างกายซึ่งมีในภพสุดท้าย อยู่ในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระกุณฑธานเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้กุณฑธานเถราปทานที่ ๑ จบ

|๓๓.๑| สตฺตาหํ ปฏิสลฺลีนํ สยมฺภุํ อคฺคปุคฺคลํ ปสนฺนจิตฺโต สุมโน พุทฺธเสฏฺฐํ อุปฏฺฐหึ ฯ |๓๓.๒| วุฏฺฐิตํ กาลมญฺญาย ปทุมุตฺตรํ มหามุนึ มหนฺตํ กทลิกณฺณึ คเหตฺวา อุปคญฺฉหํ ฯ |๓๓.๓| ปฏิคฺคเหสิ ภควา สพฺพญฺญู โลกนายโก มม จิตฺตํ ปสาเทนฺโต ปริภุญฺชิ มหามุนิ ฯ |๓๓.๔| ปริภุญฺชิตฺวาน สมฺพุทฺโธ สตฺถวาโห อนุตฺตโร สกาสเน นิสีทิตฺวา อิมา คาถา อภาสถ ฯ |๓๓.๕| เย จ สนฺติ สมีตาโร ยกฺขา อิมมฺหิ ปพฺพเต อรญฺเญ ภูตคณา สพฺเพ สุณนฺตุ วจนํ มม ฯ |๓๓.๖| โย โส พุทฺธํ อุปฏฺฐาสิ มิคราชํว เกสรึ ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ สุณาถ มม ภาสโต ฯ |๓๓.๗| เอกาทสญฺจ ขตฺตุํ โส เทวราชา ภวิสฺสติ จตุตฺตึสติขตฺตุญฺจ จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ ฯ |๓๓.๘| กปฺปสตสหสฺสมฺหิ โอกฺกากกุลสมฺภโว โคตโม นาม โคตฺเตน สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ |๓๓.๙| อกฺโกสิตฺวาน สมเณ สีลวนฺเต อนาสเว ปาปกมฺมวิปาเกน นามเธยฺยํ ลภิสฺสติ ฯ |๓๓.๑๐| ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาโท โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต กุณฺฑธาโนติ นาเมน สาวโก โส ภวิสฺสติ ฯ |๓๓.๑๑| ปวิเวกํ อนุยุตฺโต ฌายี ฌานรโต อหํ โตสยิตฺวาน สตฺถารํ วิหรามิ อนาสโว ฯ |๓๓.๑๒| สาวเกหิ ปริวุโต ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขโต ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา สลากํ คาหยี ชิโน ฯ |๓๓.๑๓| เอกํสํ จีวรํ กตฺวา วนฺทิตฺวา โลกนายกํ วทตํ วรสฺส ปุรโต ปฐมํ อคฺคเหสหํ ฯ |๓๓.๑๔| เตน กมฺเมน ภควา ทสสหสฺสีปกมฺปโก ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา อคฺคฏฺฐาเน ฐเปสิ มํ ฯ |๓๓.๑๕| วิริยํ เม ธุรโธรยฺหํ โยคกฺเขมาธิวาหนํ ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ สมฺมา สมฺพุทฺธสาสเน ฯ |๓๓.๑๖| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กุณฺฑธาโน เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ กุณฺฑธานตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เรามีจิตเลื่อมใสโสมนัส ได้บำรุงพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ตรัสรู้เอง เป็นอัครบุคคล ซึ่งทรงหลีกเร้นอยู่ตลอด ๗ วัน เรารู้เวลาที่พระองค์เสด็จ ออกจากที่หลีกเร้น ได้ถือผลกล้วยใหญ่เข้าไปถวายพระมหามุนีพระนามว่า ปทุมุตระ พระผู้มีพระภาคสัพพัญญผู้นำของโลก เป็นมหามุนี ทรงยัง จิตของเราให้เลื่อมใส ทรงรับไว้แล้วเสวย พระสัมพุทธเจ้า ผู้ทรงนำ หมู่ชั้นยอดเยี่ยมเสวยแล้ว ประทับนั่งบนอาสนะของพระองค์ ได้ตรัส พระคาถาเหล่านี้ว่า ยักษ์เหล่าใดประชุมกันอยู่ที่ภูเขานี้ และคณะภูตในป่า ทั้งหมดนั้น จงฟังคำเรา ผู้ใดบำรุงพระพุทธเจ้าผู้เที่ยง ดังไกรสรราชสีห์ เราจักพยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าว ผู้นั้นจักได้เป็นท้าว เทวราช ๑๑ ครั้ง จักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓๔ ครั้ง ในกัลปที่แสน พระศาสดาทรงพระนามว่าโคดมโดยพระโคตร ซึ่งมีสมภพในวงศ์พระเจ้า โอกกากราช จักเสด็จอุบัติในโลก ผู้นั้นได้ด่าสมณะทั้งหลายผู้มีศีล หา อาสวะมิได้ จักได้ชื่อ (อันเหมาะสม) ด้วยวิบากแห่งกรรมอันลามก เขาจักได้เป็นโอรสทายาทในธรรมของพระศาสดาพระองค์นั้น อันธรรม นิรมิตแล้ว จักเป็นสาวกมีชื่อว่ากุณฑธานะ เราประกอบเนืองๆ ซึ่ง ความสงัด เพ่งฌาน ยินดีในฌาน ยังพระศาสดาให้ทรงโปรดปราน ไม่ มีอาสวะอยู่ พระชินเจ้าอันพระสาวกทั้งหลายแวดล้อม ห้อมล้อมด้วย ภิกษุสงฆ์ ประทับนั่ง ณ ท่ามกลางสงฆ์แล้ว ทรงให้เรารับการแจกสลาก เราห่มผ้าเฉวียงบ่าข้างหนึ่ง ถวายบังคมพระศาสดาผู้นำของโลก เมื่อภิกษุ ทั้งหลายว่ากล่าวอยู่ ได้รับสลากที่หนึ่งไว้ข้างหน้าของผู้ประเสริฐ ด้วย กรรมนั้น พระผู้มีพระภาคทรงยังหมื่นโลกธาตุให้หวั่นไหว ประทับนั่ง ณ ท่ามกลางภิกษุสงฆ์ ทรงตั้งเราไว้ในอัครฐาน เรามีความเพียรอันนำซึ่ง ธุระ นำความเกษมจากโยคะมาให้ เราทรงกายเป็นที่สุดไว้ในศาสนาของ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระกุณฑธานเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ กุณฑธานเถราปทาน. -----------------------------------------------------