๑. อภิรูปนันทาเถรีคาถา

นันทา เธอจงพิจารณาดูกายซึ่งกระสับกระส่าย ไม่สะอาด เป็นของเปื่อยเน่า จงอบรมจิตให้ตั้งมั่นดี มีอารมณ์เดียว ด้วยอสุภภาวนาเถิด

และจงอบรมอนิมิตตวิโมกข์ ละเสียซึ่งอนุสัยคือมานะ เพราะละมานะได้ แต่นั้นเธอจะอยู่อย่างสงบ

|๔๒๐.๑๙| ๑ อาตุรํ อสุจึ ปูตึ ปสฺส นนฺเท สมุสฺสยํ อสุภาย จิตฺตํ ภาเวหิ เอกคฺคํ สุสมาหิตํ ฯ |๔๒๐.๒๐| อนิมิตฺตญฺจ ภาเวหิ มานานุสยมุชฺชห ตโต มานาภิสมยา อุปสนฺตา จริสฺสสิ ฯ อิตฺถํ สุทํ ภควา นนฺทํ สิกฺขมานํ อิมาหิ คาถาหิ อภิณฺหํ โอวทติ ฯ

ได้ทราบว่า พระผู้มีพระภาคได้ตรัสสอนนางนันทาสิกขมานาเนืองๆ ด้วยพระ คาถาเหล่านี้ อย่างนี้ว่า ดูกรนางนันทา เธอจงพิจารณาอัตภาพอันกระดูก ๓๐๐ ท่อนยกขึ้นแล้ว อันกระสับกระส่าย ไม่สะอาด เป็นของเปื่อยเน่า จงอบรมจิตให้ตั้งมั่น มีอารมณ์เดียว ด้วยอสุภภาวนา อนึ่ง เธอจงอบรมจิตให้หานิมิตมิได้ และบรรเทาซึ่งอนุสัย คือมานะ เพราะการละมานะเสียได้ แต่นั้นจัก เป็นผู้สงบเที่ยวไป.