อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ ธรรมิกวรรคที่ ๕ ๑๑. อัปปมาทสูตร

พึงทราบวินิจฉัยในอัปปมาทสูตรที่ ๑๑ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า สมธิคฺคยฺห แปลว่า ยึดถือไว้ได้ด้วยดี.

บทว่า ชงฺคลานํ ปาทานํ ได้แก่ สัตว์มีเท้าที่มีปกติท่องเที่ยวไปบนพื้นปฐพี.

บทว่า ปทชาตานิ ได้แก่ รอยเท้า.

บทว่า สโมธานํ คจฺฉนฺติ ได้แก่ ถึงการรวมลง คือใส่ลง.

บทว่า อคฺคมกฺขายติ ได้แก่ ที่ชาวโลกกล่าวว่าประเสริฐที่สุด.

บทว่า ปพฺพชลายโก ได้แก่ คนเกี่ยวแฝก.

บทว่า โอธุนาติ ได้แก่ จับยอดกระแทกลง.

บทว่า นิธุนาติ ได้แก่ แกว่งไปทางข้างทั้งสอง.

บทว่า นิจฺฉาเทติ ได้แก่ ฟาดที่แขนหรือที่ต้นไม้.

บทว่า อมฺพปิณฺฑิยา ได้แก่ พวงผลมะม่วง.

บทว่า วณฺโฏปนิพนฺธนานิ ได้แก่ ติดอยู่ที่ขั้วหรือห้อยอยู่ที่ขั้ว.

บทว่า ตทนฺวยานิ ภวนฺติ ได้แก่ ย่อม (หล่น) ไปตามขั้ว. หมายความว่า ย่อม (หล่น) ไปตามขั้วของผลมะม่วง (ที่หล่นไป).

บทว่า ขุทฺทราชาโน ได้แก่ พระราชาเล็ก (น้อยศักดิ์) หรือ พระราชาธรรมดา.

จบอรรถกถาอัปปมาทสูตรที่ ๑๑ -----------------------------------------------------