๘. ปรรณทายกเถราปทาน (๒๕๘) เล่ม ๓๒
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อฏฺฐมํ ปณฺณทายกตฺเถราปทานํ (๒๕๘)
๒๖๐|๒๖๐.๒๘| ปพฺพเต หิมวนฺตมฺหิ วากจีรธโร อหํ อโลณปณฺณภกฺโขมฺหิ นิยเมสุ จ สํวุโต ฯ |๒๖๐.๒๙| ปาตราเส อนุปฺปตฺเต สิทฺธตฺโถ อุปคญฺฉิ มํ ตาหํ พุทฺธสฺส ปาทาสึ ปสนฺโน เสหิ ปาณิหิ ฯ |๒๖๐.๓๐| จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปณฺณมททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปณฺณทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๒๖๐.๓๑| สตฺตวีสมฺหิ กปฺปมฺหิ ราชา อาสึ ยทตฺถิโย สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๒๖๐.๓๒| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปณฺณทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ปณฺณทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๘. ปัณณทายกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระปัณณทายกเถระ (พระปัณณทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ข้าพเจ้านุ่งห่มผ้าเปลือกไม้ มีใบไม้ที่ไม่มีรสเค็มเป็นอาหาร และสำรวมในพรตที่ประพฤติตามกาลนิยม อาศัยอยู่ที่ภูเขาหิมพานต์
เมื่อถึงเวลาอาหารเช้า พระพุทธเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ เสด็จมาหาข้าพเจ้า ข้าพเจ้าเลื่อมใส จึงได้ถวายอาหารนั้นแด่พระพุทธเจ้าด้วยมือทั้ง ๒ ของตน @เชิงอรรถ : @ นิยม หมายถึงพรตที่ประพฤติตามกาลนิยม คือศีล ๘ (อภิธานัปปทีปิกา หน้า ๑๒๔)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๔๒๐}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒๖. โถมกวรรค] ๙. กุฏิทายกเถราปทาน
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายใบไม้ไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายใบไม้
ในกัปที่ ๒๗ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่ายทัตถิยะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระปัณณทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ปัณณทายกเถราปทานที่ ๘ จบ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๒๕๘. อรรถกถาปัณณทายกเถราปทาน
พึงทราบเรื่องราวในอปทานที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า อโลณปณฺณภกฺโขมฺหิ ความว่า เรานำเอาน้ำนมและใบไม้เป็นต้นมาเพื่อเป็นอาหารเลี้ยงชีพ ต้มใบไม้ที่ปราศจากรสเค็มกินเป็นอาหาร.
อธิบายว่า เรามีใบไม้รสไม่เค็มเป็นอาหารเลี้ยงชีพ.
บทว่า นิยเมสุ จ สํวุโต ความว่า สำรวมในศีล ๕ มีปาณาติปาตา เวรมณีเป็นต้นเป็นนิตย์ ที่ชาวโลกกำหนดนิยมสำรวมกันแล้ว.
บทว่า ปาตราเส อนุปฺปตฺเต คือ เมื่อถึงเวลารับประทานอาหารตอนเช้า.
บทว่า สิทฺธตฺโถ อุปคจฺฉิ มํ ความว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ เสด็จมาหาใกล้เราแล้ว.
บทว่า ตาหํ พุทฺธสฺส ปาทาสึ ความว่า เราได้ถวายใบไม้ที่เค็มนั้นแด่พระพุทธเจ้าพระองค์นั้นแล. จบอรรถกถาปัณณทายกเถราปทาน -----------------------------------------------------