อัญญาตาวินทริยสูตร เล่ม ๑๙

ตีณีมานิ ภิกฺขเว อินฺทฺริยานิ ฯ กตมานิ ตีณิ ฯ อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ อญฺญินฺทฺริยํ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ ฯ อิมานิ โข ภิกฺขเว ตีณิ อินฺทฺริยานีติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๓ ประการนี้ ๓ ประการเป็นไฉน? คือ อนัญญา-*ตัญญัสสามีตินทรีย์ ๑ อัญญินทรีย์ ๑ อัญญาตาวินทรีย์ ๑ อินทรีย์ ๓ ประการนี้แล. จบ สูตรที่ ๓

สูตรที่ ๓. อินทรีย์ที่เกิดขึ้นในขณะแห่งโสดาปัตติมรรคของผู้ปฏิบัติที่คิดว่า เราจักรู้สิ่งที่ยังไม่เคยรู้ในสงสารที่มีที่สุดเบื้องต้นอันไม่มีใครรู้ได้ ชื่อว่าอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์.

อินทรีย์ที่เกิดขึ้นในฐานะทั้ง ๖ มีโสดาปัตติผลเป็นต้น ด้วยอาการคือรู้สิ่งที่รู้ทั่วถึงแล้วเหล่านั้นแหละ ชื่อว่าอัญญินทรีย์. ที่ชื่อว่า อัญญาตาวินทรีย์ ได้แก่ อินทรีย์ที่เกิดขึ้นในธรรมทั้งหลายในอรหัตผลที่รู้ทั่วถึงแล้วเป็นต้น.

คำว่า อินทรีย์ นี้เป็นชื่อของญาณที่เกิดขึ้นด้วยอาการนั้นๆ ในมรรคผลนั้นๆ.

แม้สูตรนี้ก็มีเหตุเกิดขึ้นแห่งเนื้อความเหมือนกัน คือในท่ามกลางสงฆ์เกิดถ้อยคำขึ้นว่า อินทรีย์ที่เป็นโลกุตระ มีเท่าไรหนอแล.

ลำดับนั้น เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าจะทรงแสดงอินทรีย์เหล่านั้น จึงตรัสคำเป็นต้นว่า ภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๓ อย่างเหล่านี้ ดังนี้.

จบอรรถกถาอัญญาตาวินทริยสูตรที่ ๓ -----------------------------------------------------