นีวรณสูตร เล่ม ๑๙
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
๕๐๑ปญฺจิเม ภิกฺขเว นีวรณา อนฺธกรณา อจกฺขุกรณา อญฺญาณกรณา ปญฺญานิโรธิยา วิฆาตปกฺขิยา อนิพฺพานสํวตฺตนิกา ฯ กตเม ปญฺจ ฯ กามจฺฉนฺทนีวรณํ ภิกฺขเว อนฺธกรณํ อจกฺขุกรณํ อญฺญาณกรณํ ปญฺญานิโรธิยํ วิฆาตปกฺขิยํ อนิพฺพานสํวตฺตนิกํ ฯ สํวตฺตนิกํ ฯ พฺยาปาทนีวรณํ ภิกฺขเว อนฺธกรณํ ฯเปฯ ถีนมิทฺธนีวรณํ ภิกฺขเว อนฺธกรณํ ฯ อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจนีวรณํ ภิกฺขเว อนฺธกรณํ ฯ วิจิกิจฺฉานีวรณํ ภิกฺขเว อนฺธกรณํ อจกฺขุกรณํ อญฺญาณกรณํ ปญฺญานิโรธิยํ วิฆาตปกฺขิยํ อนิพฺพานสํวตฺตนิกํ ฯ อิเม ภิกฺขเว ปญฺจ นีวรณา อนฺธกรณา อจกฺขุกรณา อญฺญาณกรณา ปญฺญานิโรธิยา วิฆาตปกฺขิยา อนิพฺพานสํวตฺตนิกา ฯ
๕๐๒สตฺติเม ภิกฺขเว โพชฺฌงฺคา จกฺขุกรณา ญาณกรณา ปญฺญาวุฑฺฒิยา อวิฆาตปกฺขิยา นิพฺพานสํวตฺตนิกา ฯ กตเม สตฺต ฯ สติสมฺโพชฺฌงฺโค ภิกฺขเว จกฺขุกรโณ ญาณกรโณ ปญฺญาวุฑฺฒิโย อวิฆาตปกฺขิโย นิพฺพานสํวตฺตนิโก ฯเปฯ อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค ภิกฺขเว จกฺขุกรโณ ญาณกรโณ ปญฺญาวุฑฺฒิโย อวิฆาตปกฺขิโย นิพฺพานสํวตฺตนิโก ฯ อิเม โข ภิกฺขเว สตฺต โพชฺฌงฺคา จกฺขุกรณา ญาณกรณา ปญฺญาวุฑฺฒิยา อวิฆาตปกฺขิยา นิพฺพานสํวตฺตนิกาติ ฯ นีวรณวคฺโค จตุตฺโถ ฯ ตสฺสุทฺทานํ เทฺว กุสลา กิเลโส จ เทฺว โยนิโส จ วุฑฺฒิ จ อนาวรณา อปริหานิ นีวรณาวรณา รุกฺขํ นีวรเณน จ เต ทสาติ ฯ --------------
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๐. นีวรณสูตร ว่าด้วยนิวรณ์
“ภิกษุทั้งหลาย นิวรณ์ ๕ ประการนี้ทำให้เป็นเหมือนคนตาบอด เป็นเหมือนคนไม่มีดวงตา ทำให้ไม่รู้อะไร มีปัญญามืดบอด เป็นไปในฝ่ายความคับแค้น ไม่เป็นไปเพื่อนิพพาน นิวรณ์ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. กามฉันทนิวรณ์ทำให้เป็นเหมือนคนตาบอด เป็นเหมือนคนไม่มี ดวงตา ทำให้ไม่รู้อะไร มีปัญญามืดบอด เป็นไปในฝ่ายความ คับแค้น ไม่เป็นไปเพื่อนิพพาน ๒. พยาบาทนิวรณ์ทำให้เป็นเหมือนคนตาบอด ฯลฯ ๓. ถีนมิทธนิวรณ์ทำให้เป็นเหมือนคนตาบอด ฯลฯ ๔. อุทธัจจกุกกุจจนิวรณ์ทำให้เป็นเหมือนคนตาบอด ฯลฯ ๕. วิจิกิจฉานิวรณ์ทำให้เป็นเหมือนคนตาบอด เป็นเหมือนคนไม่มี ดวงตา ทำให้ไม่รู้อะไร มีปัญญามืดบอด เป็นไปในฝ่ายความคับแค้น ไม่เป็นไปเพื่อนิพพาน นิวรณ์ ๕ ประการนี้ ภิกษุทั้งหลาย โพชฌงค์ ๗ ประการนี้ทำให้เป็นเหมือนคนมีดวงตา ทำให้รู้ เจริญปัญญา ไม่เป็นไปในฝ่ายความคับแค้น เป็นไปเพื่อนิพพาน
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๙ หน้า : ๑๕๓}
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค [๒. โพชฌังคสังยุต] ๔. นีวรณวรรค รวมพระสูตรที่มีในวรรค โพชฌงค์ ๗ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. สติสัมโพชฌงค์ทำให้เป็นเหมือนคนมีดวงตา ทำให้รู้ เจริญปัญญา ไม่เป็นไปในฝ่ายความคับแค้น เป็นไปเพื่อนิพพาน ฯลฯ ๗. อุเบกขาสัมโพชฌงค์ทำให้เป็นเหมือนคนมีดวงตา ทำให้รู้ เจริญปัญญา ไม่เป็นไปในฝ่ายความคับแค้น เป็นไปเพื่อนิพพาน ภิกษุทั้งหลาย โพชฌงค์ ๗ ประการนี้ทำให้เป็นเหมือนคนมีดวงตา ทำให้รู้ เจริญปัญญา ไม่เป็นไปในฝ่ายความคับแค้น เป็นไปเพื่อนิพพาน” นีวรณสูตรที่ ๑๐ จบ นีวรณวรรคที่ ๔ จบ รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. ปฐมกุสลสูตร ๒. ทุติยกุสลสูตร ๓. อุปักกิเลสสูตร ๔. อนุปักกิเลสสูตร ๕. อโยนิโสมนสิการสูตร ๖. โยนิโสมนสิการสูตร ๗. วุฑฒิสูตร ๘. อาวรณนีวรณสูตร ๙. รุกขสูตร ๑๐. นีวรณสูตร
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๙ หน้า : ๑๕๔}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถานีวรณสูตรที่ ๑๐
พึงทราบวินิจฉัยในนีวรณสูตรที่ ๑๐.
บทว่า อนฺธกรณา แปลว่า กระทำให้มืด.
บทว่า อจกฺขุกรณา ได้แก่ กระทำไม่ให้มีปัญญาจักษุ.
บทว่า ปญฺญานิโรธิยา ได้แก่ ดับปัญญา.
บทว่า วิฆาตปกฺขิยา แปลว่า เป็นฝ่ายทุกข์.
บทว่า อนิพฺพานสํวตฺตนิกา ได้แก่ ไม่เป็นไปเพื่อนิพพาน.
คำที่เหลือในบททั้งปวงมีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล.
ในวรรคนี้แม้ทั้งสิ้น ท่านกล่าวโพชฌงค์คลุกเคล้ากันไปด้วยประการฉะนี้.
จบอรรถกถานีวรณสูตรที่ ๑๐ จบนีวรณวรรควรรณนาที่ ๔ -----------------------------------------------------
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. กุสลสูตรที่ ๑
๒. กุสลสูตรที่ ๒
๓. อุปกิเลสสูตร
๔. อโยนิโสสูตร
๕. โยนิโสสูตร
๖. วุฑฒิสูตร
๗. อาวรณาวนีรณสูตร
๘. นีวรณาวรณสูตร
๙. รุกขสูตร
๑๐. นีวรณสูตร -----------------------------------------------------