๑๐. เหตุพาหิรสูตร ที่ ๒ เล่ม ๑๘
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
๒๒๖รูปา ภิกฺขเว อนตฺตา โยปิ เหตุ โยปิ ปจฺจโย รูปานํ อุปฺปาทาย โส อนตฺตา อนตฺตสมฺภูตา ภิกฺขเว รูปา กุโต อตฺตา ภวิสฺสนฺติ ฯ สทฺทา คนฺธา รสา โผฏฺฐพฺพา ธมฺมา อนตฺตา โยปิ เหตุ โยปิ ปจฺจโย ธมฺมานํ อุปฺปาทาย โสปิ อนตฺตา อนตฺตสมฺภูตา ภิกฺขเว ธมฺมา กุโต อตฺตา ภวิสฺสนฺติ ฯ เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา อริยสาวโก รูเปสุ นิพฺพินฺทติ สทฺเทสุ คนฺเธสุ รเสสุ โผฏฺฐพฺเพสุ ธมฺเมสุ นิพฺพินฺทติ นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ วิราคา วิมุจฺจติ ฯ วิมุตฺตสฺมึ วิมุตฺตมิติ ญาณํ โหติ ฯ ขีณา ชาติ วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ กตํ กรณียํ นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ ฯ ทสมํ ฯ เทวทหวคฺโค จตุตฺโถ ฯ ตสฺสุทฺทานํ เทวทหขโณปคฺคยฺห อคฺคยฺห เทฺว โหนฺติ มนสินา เหตุนาปิ ตโย วุตฺตา ทุเว อชฺฌตฺตพาหิราติ ฯ --------
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค [๑. สฬายตนสังยุต] ๓. ตติยปัณณาสก์ ๔. เทวทหวรรค รวมพระสูตรที่มีในวรรค ๑๒. พาหิรานัตตเหตุสูตร ว่าด้วยเหตุเกิดแห่งอายตนะภายนอกเป็นอนัตตา
“ภิกษุทั้งหลาย รูปเป็นอนัตตา แม้เหตุปัจจัยเพื่อความเกิดขึ้นแห่ง รูปก็เป็นอนัตตา รูปที่เกิดจากเหตุที่เป็นอนัตตา ที่ไหนจักเป็นอัตตาเล่า สัททะ ฯลฯ คันธะ ... รสะ ... โผฏฐัพพะ ... ธรรมารมณ์เป็นอนัตตาแม้เหตุปัจจัยเพื่อความเกิดขึ้นแห่งธรรมารมณ์ก็เป็นอนัตตา ธรรมารมณ์ที่เกิดจากเหตุที่เป็นอนัตตา ที่ไหนจักเป็นอัตตาเล่า ภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ได้สดับเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในรูป ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในสัททะ ฯลฯ แม้ในคันธะ ... แม้ในรสะ ... แม้ในโผฏฐัพพะ ... ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในธรรมารมณ์ เมื่อเบื่อหน่ายย่อมคลายกำหนัด เพราะคลายกำหนัด จิตย่อมหลุดพ้น เมื่อจิตหลุดพ้นแล้ว ก็รู้ว่า ‘หลุดพ้นแล้ว’ รู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป” พาหิรานัตตเหตุสูตรที่ ๑๒ จบ เทวทหวรรคที่ ๔ จบ รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. เทวทหสูตร ๒. ขณสูตร ๓. ปฐมรูปารามสูตร ๔. ทุติยรูปารามสูตร ๕. ปฐมนตุมหากสูตร ๖. ทุติยนตุมหากสูตร ๗. อัชฌัตตอนิจจเหตุสูตร ๘. อัชฌัตตทุกขเหตุสูตร ๙. อัชฌัตตานัตตเหตุสูตร ๑๐. พาหิรานิจจเหตุสูตร ๑๑. พาหิรทุกขเหตุสูตร ๑๒. พาหิรานัตตเหตุสูตร
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๘ หน้า : ๑๗๘}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาทุติยรูปารามสูตรที่ ๔ เป็นต้น
สูตรที่ ๔ เมื่อทรงแสดงล้วนๆ ก็ตรัสด้วยอัธยาศัยของบุคคลผู้จะตรัสรู้.
สูตรที่ ๕ เป็นต้น ก็ตรัสด้วยอัธยาศัยของบุคคลผู้จะตรัสรู้โดยประการนั้นๆ.
ส่วนเนื้อความแห่งสูตรเหล่านั้นปรากฏชัดแล้วแล.
จบอรรถกถาทุติยรูปารามสูตรที่ ๔ เป็นต้น จบเทวทหวรรคที่ ๔ -----------------------------------------------------
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. เทวทหสูตร
๒. ขณสูตร
๓. ปัคคัยหสูตรที่ ๑ [ปฐมรูปารามสูตรที่ ๓]
๔. ปัคคัยหสูตรที่ ๒ [ทุติยรูปารามสูตรที่ ๔]
๕. อัคคัยหสูตรที่ ๑
๖. อัคคัยหสูตรที่ ๒
๗. เหตุอัชฌัตตสูตรที่ ๑
๘. เหตุอัชฌัตตสูตรที่ ๒
๙. เหตุพาหิรสูตรที่ ๑
๑๐. เหตุพาหิรสูตรที่ ๒ ฯ -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค สฬายตนสังยุตต์ เทวทหวรรคที่ ๔ ๓. ปัคคัยหสูตรที่ ๑