สมณพราหมณวรรค เล่ม ๑๖
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
สมณพฺราหฺมณวคฺโค อฏฺฐโม
๓๐๕เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ
๓๐๖ตตฺร โข ภควา ... เย หิ เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา ชรามรณํ นปฺปชานนฺติ ชรามรณสมุทยํ นปฺปชานนฺติ ชรามรณนิโรธํ นปฺปชานนฺติ ชรามรณนิโรธคามินึ ปฏิปทํ นปฺปชานนฺติ น เมเต ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา สมเณสุ วา สมณสมฺมตา พฺราหฺมเณสุ วา พฺราหฺมณสมฺมตา น จ ปน เต อายสฺมนฺโต สามญฺญตฺถํ วา พฺราหฺมญฺญตฺถํ วา ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺติ ฯ
๓๐๗เย จ โข เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา ชรามรณํ ปชานนฺติ ฯเปฯ เต โขเม ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา สมเณสุ เจว สมณสมฺมตา พฺราหฺมเณสุ จ พฺราหฺมณสมฺมตา เต จ ปนายสฺมนฺโต สามญฺญตฺถญฺจ พฺราหฺมญฺญตฺถญฺจ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺตีติ ฯ สุตฺตนฺโต เอโก ฯ
๓๐๘เอวมฺเม สุตํ ฯเปฯ ชาตึ นปฺปชานนฺติ ฯเปฯ ภวํ นปฺปชานนฺติ ... อุปาทานํ นปฺปชานนฺติ ... ตณฺหํ นปฺปชานนฺติ ... เวทนํ นปฺปชานนฺติ ... ผสฺสํ นปฺปชานนฺติ ... สฬายตนํ นปฺปชานนฺติ ... นามรูปํ นปฺปชานนฺติ ... วิญฺญาณํ นปฺปชานนฺติ ... สงฺขาเร นปฺปชานนฺติ สงฺขารสมุทยํ นปฺปชานนฺติ สงฺขารนิโรธํ นปฺปชานนฺติ สงฺขารนิโรธคามินึ ปฏิปทํ นปฺปชานนฺติ ฯเปฯ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺตีติ ฯ เอกาทสมํ ฯ สมณพฺราหฺมณวคฺโค อฏฺฐโม ฯ ตสฺส อุทฺทานํ ปจฺจเยกาทส วุตฺตา จตุสจฺจวิภชฺชนา สมณพฺราหฺมณวคฺโค นิทานํ ภวติ อฏฺฐมํ ฯ วคฺคสฺส อุทฺทานํ พุทฺโธ อาหารทสพโล กฬารํ คหปติปญฺจมํ ทุกฺขวคฺโค มหาวคฺโค อฏฺฐมํ สมณพฺราหฺมณนฺติ ฯ ------------
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค [๑. นิทานสังยุต] ๘. สมณพราหมณวรรค ๑. ชรามรณสูตร ๘. สมณพราหมณวรรค หมวดว่าด้วยสมณพราหมณ์ ๑. ชรามรณสูตร ว่าด้วยชราและมรณะ
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้ สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิก-เศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี ณ ที่นั้น พระผู้มีพระภาคได้รับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสเรื่องนี้ว่า “ภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง ไม่รู้ชัดชราและมรณะไม่รู้ชัดความเกิดแห่งชราและมรณะ ไม่รู้ชัดความดับแห่งชราและมรณะ ไม่รู้ชัดปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งชราและมรณะ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้น ไม่จัดว่าเป็นสมณะในหมู่สมณะ หรือไม่จัดว่าเป็นพราหมณ์ในหมู่พราหมณ์ ทั้งท่านเหล่านั้นก็ไม่ทำให้แจ้งประโยชน์ของความเป็นสมณะ หรือประโยชน์ของความเป็นพราหมณ์ด้วยปัญญาอันยิ่งเอง เข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน ส่วนสมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง รู้ชัดชราและมรณะ ฯลฯ รู้ชัดปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งชราและมรณะ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้น จัดว่าเป็นสมณะในหมู่สมณะ และจัดว่าเป็นพราหมณ์ในหมู่พราหมณ์ ทั้งท่านเหล่านั้นก็ทำให้แจ้งประโยชน์ของความเป็นสมณะ และประโยชน์ของความเป็นพราหมณ์ด้วยปัญญาอันยิ่งเอง เข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน” (สุตตันตะเป็นอย่างเดียว) ชรามรณสูตรที่ ๑ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๖ หน้า : ๑๕๕}
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค [๑. นิทานสังยุต] ๙. อันตรเปยยาล ๒-๑๑. ชาติสุตตาทิทสกะ รวมวรรคที่มีในสังยุต ๒-๑๑. ชาติสุตตาทิทสกะ ว่าด้วยพระสูตร ๑๐ สูตรมีชาติสูตรเป็นต้น
(๒) ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้ ฯลฯ ไม่รู้ชัดชาติ ฯลฯ (๓) ไม่รู้ชัดภพ ... สูตรที่ ๓ จบ (๔) ไม่รู้ชัดอุปาทาน ... สูตรที่ ๔ จบ (๕) ไม่รู้ชัดตัณหา ... สูตรที่ ๕ จบ (๖) ไม่รู้ชัดเวทนา ... สูตรที่ ๖ จบ (๗) ไม่รู้ชัดผัสสะ ... สูตรที่ ๗ จบ (๘) ไม่รู้ชัดสฬายตนะ ... สูตรที่ ๘ จบ (๙) ไม่รู้ชัดนามรูป ... สูตรที่ ๙ จบ (๑๐) ไม่รู้ชัดวิญญาณ ... สูตรที่ ๑๐ จบ (๑๑) สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง ไม่รู้ชัดสังขารทั้งหลาย ไม่รู้ชัดความเกิดแห่งสังขาร ไม่รู้ชัดความดับแห่งสังขาร ไม่รู้ชัดปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งสังขารฯลฯ ทั้งท่านเหล่านั้นก็ทำให้แจ้ง ฯลฯ ด้วยปัญญาอันยิ่งเอง เข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน”สูตรที่ ๑๑ จบ สมณพราหมณวรรคที่ ๘ จบ รวมความที่มีในวรรคนี้ พระผู้มีพระภาคตรัสปัจจยาการ ๑๑ โดยจำแนกปัจจยาการหนึ่งๆ ตามแบบอริยสัจ ๔ สมณพราหมณวรรคที่ ๘ รวมอยู่ในนิทานสังยุต รวมวรรคที่มีในสังยุตนี้ คือ ๑. พุทธวรรค ๒. อาหารวรรค ๓. ทสพลวรรค ๔. กฬารขัตติยวรรค ๕. คหปติวรรค ๖. ทุกขวรรค ๗. มหาวรรค ๘. สมณพราหมณวรรค
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๖ หน้า : ๑๕๖}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาสมณพราหมณวรรคที่ ๘
ในสมณพราหมณวรรค ท่านแบ่งบทหนึ่งๆ ในชราและมรณะเป็นต้นออกเป็นสูตรหนึ่งๆ รวมเป็น ๑๑ สูตร มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล.
จบอรรถกถาสมณพราหมณวรรคที่ ๘ -----------------------------------------------------
หัวข้อแห่งวรรค :-
๑. พุทธวรรค
๒. อาหารวรรค
๓. ทสพลวรรค
๔. กฬารขัตติยวรรค
๕. คหปติวรรค
๖. ทุกขวรรค
๗. มหาวรรค
๘. สมณพราหมณวรรค ฯ -----------------------------------------------------